ABŞ İranı qlobal maliyyə və ticarət sistemindən maksimum dərəcədə təcrid etməyə yönəlmiş “Operation Economic Outcast” adlı yeni iqtisadi təzyiq kampaniyasına başlayıb.
MSNews.az xəbər verir ki, ABŞ maliyyə naziri Skott Bessent avqustun 24-də kampaniyanı təqdim edərkən məqsədin Tehran hakimiyyətini maliyyələşdirən bütün əsas gəlir kanallarını bağlamaq olduğunu bildirib. ABŞ Maliyyə Nazirliyinin rəsmi açıqlamasına görə, Vaşinqton İranın neft satışından, maliyyə vasitəçilərindən və sanksiyalardan yayınma şəbəkələrindən əldə etdiyi gəlirlərə qarşı “sıfır sızma” yanaşmasına keçir.
“Bizim məqsədimiz Tehran tək qalana qədər bu rejimi ayaqda saxlayan bütün iqtisadi həyat xətlərini kəsməkdir”, – Bessent bildirib. O, kampaniyanı İranın “iqtisadi boğulmasına” yönəlmiş genişmiqyaslı maliyyə hücumu kimi xarakterizə edib. “Reuters” yazır ki, ilkin mərhələdə İranla əlaqəli 60-dan çox şəxs, şirkət və gəmi sanksiya siyahısına daxil edilib.
Yeni tədbirlər xüsusilə rəqəmsal aktivlər, texnologiya, qızıl, aviasiya və gəmiçilik sektorlarını əhatə edir. ABŞ Maliyyə Nazirliyi bu sahələrdə İranla işləyən xarici şirkətlərin və maliyyə institutlarının ikinci dərəcəli sanksiyalarla üzləşə biləcəyini açıqlayıb.
Bessent xaricdə fəaliyyət göstərən İranın dövlət bankı “Bank Melli”nin bütün filiallarının bağlanmalı olduğunu da bildirib. Onun sözlərinə görə, İran adından çirkli pulların yuyulmasına yardım edən istənilən qurum ABŞ dolları sistemindən çıxarıla bilər. Nazir həmçinin həftənin sonunadək İranla maliyyə əməliyyatlarında iştirak edən böyük bir maliyyə institutuna qarşı yeni sanksiyaların elan ediləcəyini gözlədiyini deyib.
Təzyiq kampaniyası yalnız İran şirkətləri ilə məhdudlaşmır. Bessent bildirib ki, Prezident Donald Tramp bir sıra dünya liderləri ilə şəxsən əlaqə saxlayaraq onların Tehranla iqtisadi münasibətləri məhdudlaşdırmasını istəyir. ABŞ Maliyyə, Dövlət və Müdafiə strukturlarının nümayəndələri də xarici hökumətlərlə danışıqlar aparır. Vaşinqton əməkdaşlığı davam etdirən ölkələrə qarşı birtərəfli sanksiya tədbirlərinin görülə biləcəyini xəbərdar edir.
Bessent çıxışında dünya liderlərinin “Amerika ilə İran arasında seçim etməsinin vaxtının çatdığını” bildirib. Bununla belə, “Financial Times” qeyd edir ki, Vaşinqton hələlik Çin kimi İranın əsas ticarət tərəfdaşlarının iri maliyyə institutlarına qarşı ən sərt addımları tətbiq etməyib. Pekinin İran neftinin əsas alıcılarından biri olması kampaniyanın effektivliyi qarşısında əsas maneələrdən biri hesab edilir.
“Associated Press” də Çinin İranla iqtisadi əlaqələrinin ABŞ strategiyası üçün ciddi sınaq olduğunu bildirir. Vaşinqton İranla işləyən Çin və Honq-Konq şirkətlərinə qarşı sanksiyalar tətbiq etsə də, böyük Çin banklarını hədəfə almaqda hələlik ehtiyatlı davranır.
ABŞ Maliyyə Nazirliyi kampaniyanın konkret bitmə tarixini açıqlamayıb. Bessent bunun uzunmüddətli proses olacağını və İranın beynəlxalq iqtisadi əlaqələrinin mərhələli şəkildə daraldılacağını bildirib. Vaşinqton yeni siyasəti əvvəlcədən “Economic D-Day” adlandıraraq İrana qarşı indiyədək həyata keçirilmiş ən geniş maliyyə təzyiq mərhələlərindən biri kimi təqdim etmişdi.
