ABŞ-da respublikaçı və demokrat senatorlar Prezident Donald Trampın Rusiya ilə dizel yanacağının tədarükünə dair razılaşmasına qarşı çıxıblar. Hər iki partiyanı təmsil edən yeddi senator qərarın dərhal ləğvini tələb edərək bunun Rusiyaya Ukraynaya qarşı müharibəni maliyyələşdirmək üçün əlavə gəlir qazandıra biləcəyini bildiriblər.
MSNews.az xəbər verir ki, bu barədə “Reuters” agentliyi məlumat yayıb. Oktyabrın 11-də dörd respublikaçı və üç demokrat senator birgə bəyanatla çıxış edərək administrasiyanın Rusiya dizel yanacağına qarşı məhdudiyyətləri müvəqqəti yumşaltmasını tənqid ediblər.
Qanunvericilər xatırladıblar ki, ABŞ Konqresi 2022-ci ildə Rusiyanın Ukraynaya hərbi müdaxiləsindən sonra bu ölkədən enerji daşıyıcılarının idxalını qadağan edib.
Senatorların fikrincə, Tramp administrasiyasının son qərarı həmin qanunun tələblərinə ziddir.
Onlar həmçinin Ağ Evi qanunla nəzərdə tutulmuş qaydada Konqreslə məsləhətləşmələr aparmamaqda və qərarın hüquqi əsaslandırmasını təqdim etməməkdə ittiham ediblər.
Respublikaçı senator Tom Tillis razılaşmanın qanunsuz ola biləcəyini bildirib. O, bu addımın ABŞ-nin təhlükəsizlik və xarici siyasət maraqlarına mənfi təsir göstərə biləcəyini vurğulayıb.
Bununla belə, ABŞ-nin maliyyə naziri Skott Bessent administrasiyanın mövqeyini müdafiə edib. Nazir bildirib ki, Vaşinqton mövcud qanunvericilik çərçivəsində müvafiq səlahiyyətlərə malikdir və qərar hüquqi əsaslara söykənir.
Rusiya nə qədər dizel tədarük edəcək?
Trampın oktyabrın 9-da açıqladığı razılaşmaya əsasən, Rusiya ilkin mərhələdə ABŞ və dünya bazarlarına 300 min tondan çox dizel yanacağı çıxarmalıdır.
Bu həcm təxminən 2,25 milyon barelə bərabərdir. Növbəti mərhələlərdə tədarükün artırılması nəzərdə tutulur.
Lakin “Reuters” agentliyinin istinad etdiyi enerji bazarı analitikləri razılaşmanın yanacaq qiymətlərini uzunmüddətli şəkildə aşağı salacağına şübhə ilə yanaşırlar.
Müqayisə üçün, dünyada gündəlik dizel istehlakı təxminən 29 milyon barel təşkil edir. Bu baxımdan Rusiyanın vəd etdiyi ilkin tədarük qlobal gündəlik tələbatın yalnız kiçik hissəsinə uyğundur.
Ekspertlər hesab edirlər ki, nəqliyyat məhdudiyyətləri, Rusiyanın zədələnmiş neft emalı zavodları və mövcud sanksiyalar da tədarükün həyata keçirilməsini çətinləşdirə bilər.
Tramp qərarını müdafiə edir
ABŞ Prezidenti Donald Tramp isə razılaşmanın ölkədə yüksələn yanacaq qiymətlərini azaltmaq məqsədi daşıdığını bildirib.
“The Washington Post” qəzetinin məlumatına görə, Trampın qərarı Konqresdə hər iki partiyadan etirazlarla qarşılaşıb. Bununla yanaşı, bəzi respublikaçılar yüksək enerji qiymətlərinin azaldılmasını əsas gətirərək prezidentin mövqeyini müdafiə ediblər.
Məsələ noyabrın 3-də keçiriləcək ABŞ aralıq seçkiləri ərəfəsində xüsusi aktuallıq qazanıb. Yanacağın bahalaşması seçicilərin iqtisadi narahatlıqlarından biri olaraq qalır.
Beləliklə, Tramp administrasiyası razılaşmanı enerji qiymətlərini azaltmaq üçün iqtisadi tədbir kimi təqdim etsə də, hər iki partiyadan senatorlar bunun Rusiyaya əlavə maliyyə imkanları yaradacağını və ABŞ qanunvericiliyi ilə ziddiyyət təşkil edə biləcəyini bildirirlər.
