Efiopiyanın şimalında Tiqray bölgəsində döyüşlərin yenidən genişlənməsi və Əddis-Əbəbə ilə Asmara arasında diplomatik münasibətlərin kəsilməsi Afrika Buynuzunda daha geniş regional qarşıdurma riskini artırıb.
MSNews.az xəbər verir ki, “Reuters” məlumatına görə, Efiopiyanın federal qüvvələri və onlarla müttəfiq silahlı birləşmələr Tiqrayın paytaxtı Mekele istiqamətində irəliləyiblər. Son döyüşlər 2020–2022-ci illərdə baş vermiş Tiqray müharibəsindən sonra ən ciddi eskalasiyalardan biri hesab olunur.
“AP” yazır ki, federal qüvvələr Mekele yaxınlığındakı Alula Aba Neqa hava limanına nəzarəti yenidən ələ keçiriblər. Bununla belə, şəhərin bütünlüklə hökumətin tam nəzarətinə keçməsi barədə hələ vahid və tam təsdiqlənmiş mənzərə yoxdur.
Efiopiya ilə Eritreya arasında siyasi münasibətlər də kəskin şəkildə pisləşib. Əddis-Əbəbə Asmaradakı səfirliyini bağladığını və Eritreyanı “düşmənçilik fəaliyyəti”ndə ittiham etdiyini açıqlayıb. Eritreya isə buna cavab olaraq Efiopiya ilə diplomatik əlaqələri kəsib.
Gərginliyin əsas fonunda Efiopiyanın Qırmızı dənizə çıxış məsələsi dayanır. Baş nazir Abiy Əhməd yeni müddət üçün and içərkən ölkəsinin dənizə çıxış əldə etməsinin strateji zərurət olduğunu bir daha bildirib. O, bunun danışıqlar və qarşılıqlı fayda prinsipi əsasında həll edilməli olduğunu deyib.
Eritreya tərəfi isə Efiopiyanın bu mövqeyindən ciddi narahatdır. Xüsusilə Eritreyanın Aseb limanı Efiopiyanın mümkün dəniz çıxışı müzakirələrində ən çox adı çəkilən strateji məntəqələrdən biridir. Asmara Əddis-Əbəbənin gələcəkdə güc tətbiq etmə ehtimalını təhlükə kimi görür.
Regionda paralel olaraq yeni diplomatik yaxınlaşmalar da müşahidə olunur. Misir, Sudan, Eritreya və Somali liderləri oktyabrın 4-də El-Alameyndə dördtərəfli sammit keçirərək təhlükəsizlik, suverenlik və regional koordinasiya məsələlərini müzakirə ediblər. Bu ölkələrin hər birinin Efiopiya ilə müxtəlif siyasi və təhlükəsizlik ziddiyyətləri mövcuddur.
Efiopiya təxminən 130 milyon əhalisi ilə Afrikanın ən böyük dövlətlərindən biridir, Eritreya isə əhali və iqtisadi resurs baxımından xeyli kiçikdir. Lakin Eritreyanın əsas strateji üstünlüyü onun Qırmızı dəniz boyunca uzun sahil xəttinə malik olmasıdır. Efiopiya 1993-cü ildə Eritreyanın müstəqilliyindən sonra dənizə birbaşa çıxışını itirib.
