İranın Ali Milli Təhlükəsizlik Şurasının katibi Möhsün Rezai İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahunun BƏƏ-yə səfərindən sonra Əbu-Dabiyə sərt xəbərdarlıq edib. Rezai ABŞ hərbi bazalarının yerləşdirilməsinin Körfəz ölkələrinə təhlükəsizlik gətirmədiyini iddia edərək, Netanyahunun qəbul edilməsinin də “yaxşı nəticələrə gətirib çıxarmayacağını” bildirib.
MSNews.az xəbər verir ki, Rezai sentyabrın 30-da ərəb dilində sosial media hesabında paylaşdığı mesajda konkret ölkənin adını çəkməsə də, açıqlama Netanyahunun BƏƏ-yə səfərindən dərhal sonra verilib.
Rezai yazıb:
“Amerikanın hərbi bazalarına ev sahibliyi etmək sizə təhlükəsizlik gətirmədiyi kimi, ‘Qəzzanın qəssabı’na ev sahibliyi etməyin də yaxşı nəticələri olmayacaq.”
İran rəsmisi daha sonra region ölkələrini “son müharibədən dərs çıxarmağa”, müharibələrin alovlandırılmasına son qoymağa və İranın öz ərazisi hesab etdiyi adalarla bağlı iddialardan əl çəkməyə çağırıb.
Açıqlama Netanyahunun Əbu-Dabi səfərindən sonra verilib
Rezainin bəyanatı Netanyahunun sentyabrın 27-də BƏƏ-yə səfər edərək Prezident Məhəmməd bin Zayed Al Nəhyanla görüşməsinin ardınca səsləndirilib.
BƏƏ-nin dövlət agentliyi WAM görüşü rəsmən təsdiqləyərək tərəflərin ikitərəfli münasibətləri və onların inkişaf etdirilməsi imkanlarını müzakirə etdiyini bildirib.
“Reuters” isə üç yüksək vəzifəli İsrail rəsmisinə istinadən görüşün təxminən altı saat davam etdiyini və danışıqların əsas mövzularından birinin İran olduğunu yazıb. İsrail Baş nazirinin ofisi səfərin iki ölkə arasındakı münasibətlərin gücləndirilməsi və regional çağırışlara həsr olunduğunu açıqlayıb.
İran–BƏƏ münasibətlərində adalar mübahisəsi
Rezainin toxunduğu məsələ Fars körfəzindəki Əbu Musa, Böyük Tunb və Kiçik Tunb adaları ətrafında İranla BƏƏ arasında uzun illərdir davam edən ərazi mübahisəsinə aiddir.
Tehran adaları İranın ayrılmaz hissəsi hesab edir və onların statusunun müzakirəyə açıq olmadığını bildirir. BƏƏ isə üç ada üzərində suverenlik iddiasını davam etdirir. Buna görə Rezainin “əsassız iddialar” ifadəsi İran tərəfinin mövqeyidir və mübahisəli ərazi məsələsinin hüquqi statusu kimi təqdim edilməməlidir.
Bəyanat Tehranla Əbu-Dabi arasında münasibətlərin ziddiyyətli mərhələdən keçdiyi vaxta təsadüf edir. Buna baxmayaraq, İran və BƏƏ sentyabrda keçirilən BRICS sammitində Yaxın Şərqdə gərginliyin azaldılmasına çağıran birgə bəyanatı dəstəkləyiblər. “Reuters” həmin sammit çərçivəsində İran Prezidenti Məsud Pezeşkianla Əbu-Dabinin vəliəhdi Şeyx Xalid bin Məhəmməd bin Zayed arasında da görüş keçirildiyini bildirib.
