İsraildə 27 oktyabr parlament seçkiləri yaxınlaşdıqca Baş nazir Benyamin Netanyahu ilə milli təhlükəsizlik naziri İtamar Ben-Qvir arasında sağ düşərgənin gələcək seçki strategiyası ilə bağlı açıq qarşıdurma yaranıb.
MSNews.az xəbər verir ki, “The Times of Israel” Netanyahu avqustun 27-də Ben-Qvirin “Otzma Yehudit” və maliyyə naziri Betsalel Smotriçin “Dini Sionizm” partiyalarını vahid texniki blokda seçkiyə getməyə çağırıb. Baş nazir bunun sağçı səslərin seçki baryerini keçə bilməyən kiçik partiyalar arasında itirilməsinin qarşısını alacağını bildirib.
Netanyahu 1992-ci il seçkilərini nümunə göstərərək sağ düşərgənin parçalanmasının həmin vaxt İshaq Rabinin rəhbərlik etdiyi Leyboristlərə hakimiyyətə gəlmək imkanı verdiyini xatırladıb. İsraildə partiyaların Knessetə düşməsi üçün səslərin minimum 3,25%-ni toplaması tələb olunur.
Smotriç Netanyahunun çağırışına müsbət yanaşaraq “birlik və məsuliyyət vaxtının çatdığını” bildirib. Onun mövqeyi son sorğular fonunda xüsusilə əhəmiyyətlidir. “The Jerusalem Post” tərəfindən yayımlanan “Walla” sorğusunda Smotriçin partiyası cəmi 2,6% dəstək alaraq seçki baryerinin altında qalıb.
Eyni sorğuda ehtiyatda olan briqada generalı Ofer Vinterin yeni “People of Israel” siyasi layihəsi 6 mandat əldə edib. Sorğu Vinterin xüsusilə Smotriçin dini-millətçi elektoratından səs çəkdiyini göstərib. Netanyahu düşərgəsi Vinter də daxil olmaqla 49 mandatda qalır və 61 mandatlıq çoxluqdan xeyli geri düşür.
Ben-Qvir isə Smotriçlə birləşmək təklifini qəti şəkildə rədd edib. O, belə ittifaqın “Otzma Yehudit”ə 3-4 mandat itirə biləcəyini iddia edərək Smotriçin əvəzində Ofer Vinterlə birləşməsini təklif edib. Ben-Qvir Netanyahunu öz partiyasını zəiflətməyə çalışmaqda və seçkidən sonra Qadi Ayzenkotla “geniş milli hökumət” qurmağa hazırlaşmaqda da ittiham edib. Bu iddianı təsdiqləyən müstəqil məlumat yoxdur.
Netanyahu buna sərt cavab verərək Ben-Qvirə “sağı devirməməyi” çağırıb. Likud isə ertəsi gün yayımladığı bəyanatda onun Smotriçlə ittifaqdan imtina etməsini “on minlərlə sağçı səsin yandırılması” kimi qiymətləndirib və bunun Ayzenkotun rəhbərlik etdiyi müxalifətin qələbəsinə yol aça biləcəyini bildirib.
Netanyahunun narahatlığını son sorğular da qismən izah edir. “The Jerusalem Post”-un altı son sorğunu müqayisə edən təhlilinə görə, onların əksəriyyətində keçmiş Baş Qərargah rəisi Qadi Ayzenkotun “Yashar” partiyası Likud-u qabaqlayıb. Məsələn, “Walla”nın 26 avqust sorğusunda Yashar 25, Likud isə 21 mandat əldə edib.
Bununla belə, bütün sorğular eyni nəticəni göstərmir və seçki dinamikası sürətlə dəyişir. Ayrı-ayrı araşdırmalarda Likud yenidən birinci yerə çıxıb. Buna görə Ayzenkotun liderliyini sabit seçki nəticəsi deyil, hazırkı sorğulardakı tendensiya kimi qiymətləndirmək daha doğrudur.
Seçki kampaniyasında sərt ritorika da güclənir. Likud son həftələrdə Ayzenkot, Yair Qolan və digər müxalifət qüvvələrinin gələcəkdə ərəb partiyalarının dəstəyinə ehtiyac duya biləcəyini vurğulayaraq onları “Müsəlman Qardaşlar”la ittifaq yaratmaqda ittiham edir. Bu, hakim düşərgənin siyasi kampaniya ritorikasıdır; Ayzenkot özü də son açıqlamalarında bəzi Ra’am mövqelərini tənqid edib.
