Hindistanın şərqindəki qədim süxurlarda təxminən 3,5 milyard il əvvəl mövcud olmuş mikrob həyatının izləri aşkarlanıb. Tapıntı Yer üzündə həyatın məlum ən qədim sübutlarından biri hesab olunur və yaşı eyni süxurun daxilindəki sirkon kristalları vasitəsilə yüksək dəqiqliklə müəyyən edilib.
MSNews.az xəbər verir ki, Hindistan Geoloji Xidmətinin tədqiqatçısı Trisrota Çaudhurinin rəhbərlik etdiyi beynəlxalq alimlər qrupu Jharkhand ştatındakı Sinqbhum kratonunun Bhitardari ərazisindən götürülmüş qara-ağ zolaqlı çört süxurunu araşdırıb. Tədqiqat avqustun 17-də ABŞ Milli Elmlər Akademiyasının “PNAS” jurnalında dərc olunub. “PNAS” tədqiqatı
Süxurun daxilində kvars təbəqələri arasında yerləşən son dərəcə nazik karbonlu qatlar müəyyən edilib. Onların quruluşu qədim dəniz mühitində mikroorqanizmlərin yaratdığı mikrob örtüklərini xatırladır. “Nature India” alimlərin tapıntını Yer üzündə məlum ən qədim mikrob həyatının mümkün izlərindən biri kimi qiymətləndirdiyini yazır.
Ən mühüm nəticələrdən biri süxurun yaşının müəyyənləşdirilməsidir. Alimlər onun daxilində vulkanik kül ilə birlikdə çökdüyü düşünülən sirkon kristallarını uran-qurğuşun üsulu ilə analiz ediblər. Nəticədə süxurun yaşı 3 milyard 497 milyon ± 5 milyon il müəyyən olunub.
Karbonun izotop tərkibi də bioloji mənşə ehtimalını gücləndirib. Tədqiqatda δ¹³C göstəricisi təxminən −30,9‰ olub. Müəlliflər bu göstəricinin qədim mikroorqanizmlərin karbonu mənimsəməsi ilə uyğun gəldiyini və 3,5 milyard il əvvəl artıq nisbətən inkişaf etmiş metabolik proseslərin mövcud ola biləcəyini bildirirlər.
Alimlər Raman spektroskopiyası vasitəsilə süxurdakı ilkin karbonun sonradan əmələ gəlmiş qrafitdən də fərqləndiyini müəyyən ediblər. İlkin karbonun qədim üzvi maddə — kerogen xüsusiyyətlərini qoruduğu və geoloji dəyişikliklərə baxmayaraq ilkin kimyəvi siqnalının böyük hissəsinin saxlandığı bildirilir.
Bununla belə, tapıntını “Yer üzündə həyatın qəti şəkildə ən qədim izi” adlandırmaq düzgün olmaz. Dünyanın başqa bölgələrində 3,7 milyard ildən də qədim olduğu iddia edilən həyat izləri mövcuddur və onların bəziləri elmi mübahisə mövzusudur. Yeni Hindistan tapıntısının əsas üstünlüyü isə ehtimal olunan bioloji karbonun yerləşdiyi süxurun yaşının eyni geoloji qatdakı sirkonlar vasitəsilə birbaşa və dəqiq məhdudlaşdırılmasıdır.
