Böyük Britaniyanın Baş naziri Endi Börnem vəzifəyə gəldikdən sonra ilk xarici səfəri çərçivəsində avqustun 24-də Kiyevə gəlib. Səfərin əsas nəticələrindən biri Ukraynada uzaqmənzilli SCALP raketlərinin yerli yığımının təşkilinə Britaniyanın texnoloji dəstəyi olacaq.
MSNews.az xəbər verir ki, Böyük Britaniya hökuməti müdafiə şirkəti MBDA-ya SCALP raketlərində istifadə edilən Britaniya komponentləri haqqında məxfi texniki məlumatları açıqlamağa icazə verib. Məqsəd Fransa və Ukraynanın Ukrayna ərazisində raketlərin yerli yığım xətlərini yaratmasına imkan verməkdir. Bu barədə Britaniya Baş nazirinin ofisi rəsmi açıqlama yayıb. “Böyük Britaniya hökuməti”
Beləliklə, bəzi məlumatlarda qeyd edildiyi kimi, Börnemin Zelenskiyə birbaşa olaraq raketin “çertyojlarını təqdim etməsi” nəzərdə tutulmur. Söhbət MBDA-nın Britaniyaya məxsus məxfi komponent məlumatlarını paylaşmasına hökumət icazəsinin verilməsindən gedir. “Reuters” bu qərarın Ukraynanın öz ərazisində uzaqmənzilli raket istehsalı imkanlarını genişləndirəcəyini bildirir.
SCALP Britaniyanın Storm Shadow qanadlı raketinin Fransa versiyasıdır və hər iki sistem ortaq Britaniya-Fransa texnologiyasından istifadə edir. İstehsalçı “MBDA”-nın texniki məlumatına görə, raketin çəkisi təxminən 1 300 kiloqram, uzunluğu 5,1 metr, uçuş məsafəsi isə 250 kilometrdən çoxdur. Sistem gecə-gündüz və müxtəlif hava şəraitində əvvəlcədən müəyyən edilmiş yüksək əhəmiyyətli stasionar hədəflərin vurulması üçün nəzərdə tutulub. Storm Shadow/SCALP ailəsi Britaniya, Fransa və İtaliya hava qüvvələrinin silahlanmasındadır və İraq, Liviya və Suriyada döyüş şəraitində istifadə edilib.
Börnem Kiyevdə Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski ilə görüşəcək, Müstəqillik Günü tədbirlərində iştirak edəcək və “İstəklilər Koalisiyası”nın özünün baş nazir kimi ilk iclasına həmsədrlik edəcək. Yəni söhbət koalisiyanın tarixində ilk toplantıdan deyil, Börnemin baş nazir kimi qatıldığı ilk belə iclasdan gedir. Fransa Prezidenti Emmanuel Makronun da prosesə qoşulması nəzərdə tutulub.
Ukrayna avqustun 24-də müstəqilliyinin 35-ci ildönümünü qeyd edir. Börnem səfər ərəfəsində Londonun mövqeyinin dəyişmədiyini vurğulayaraq Ukraynanın təhlükəsizliyinin Britaniyanın təhlükəsizliyi ilə bağlı olduğunu və ədalətli, davamlı sülh əldə olunana qədər Kiyevə dəstəyin davam edəcəyini bildirib. “Associated Press” da Börnem və digər Avropa liderlərinin Müstəqillik Günü münasibətilə Kiyevə gəldiyini təsdiqləyib.
Britaniya hökumətinin məlumatına görə, London Rusiyanın genişmiqyaslı işğalının başlanmasından bəri Ukraynaya hərbi, iqtisadi və digər istiqamətlərdə ümumilikdə 25 milyard funt sterlinq həcmində dəstək öhdəliyi götürüb. Börnemin Kiyevdə Britaniya xalqının Ukraynaya dəstəyinə görə mükafat qəbul etməsi də nəzərdə tutulub.
Moskva isə qərara sərt reaksiya verib. “Reuters”-in məlumatına görə, Kremlin sözçüsü Dmitri Peskov Britaniyanın SCALP istehsalına texnoloji dəstəyini münaqişəni daha da gərginləşdirən addım kimi qiymətləndirib və Rusiyanın Ukraynadakı raket istehsalı obyektlərini müəyyənləşdirməyə çalışacağını bildirib.