Belarusda Vilnüsdə fəaliyyət göstərən Avropa Humanitar Universitetinin (AHU) tələbələri, məzunları və onların yaxınlarına qarşı aparılan təqiblər çərçivəsində azı 175 nəfərin təzyiqlə üzləşdiyi bildirilir.
MSNews.az xəbər verir ki, “Viasna” hüquq müdafiə mərkəzinin avqustun 17-nə olan məlumatına görə, hüquq müdafiəçilərinə 110-dan çox tələbə və onların yaxınlarının adları məlumdur. Ümumilikdə isə iş üzrə ən azı 175 nəfərin müxtəlif formada təqibə məruz qaldığı bildirilir. “Viasna” real sayın daha yüksək ola biləcəyini qeyd edir.
Hüquq müdafiəçilərinin məlumatına görə, iyunun əvvəlindən AHU ilə əlaqəli şəxslərin evlərində 60-dan çox axtarış aparılıb. KQB əməkdaşlarının əsasən hazırkı tələbələrin valideynlərini, eləcə də universiteti illər əvvəl bitirmiş və ya təhsilini yarımçıq qoymuş şəxsləri dindirdiyi bildirilir.
Ən ciddi iddialardan biri tələbələrin xaricdə təhsilini dayandırması üçün ailələri üzərindən təzyiq göstərilməsi ilə bağlıdır. “Viasna” bildirir ki, valideynlərdən Vilnüsdə oxuyan övladları ilə əlaqə saxlayaraq onların AHU-dan çıxmasını və Belarusa qayıtmasını tələb etmələri istənilib. Bəzi hallarda bunun üçün 10 günədək vaxt verildiyi, tələbə universitetdən çıxmadığı təqdirdə valideynlərinin cinayət işi üzrə saxlanıla biləcəyi barədə xəbərdarlıq edildiyi bildirilir.
“Human Rights Watch” da ən azı 20 halda valideynlərdən övladlarını universiteti tərk etməyə və Belarusa qayıtmağa razı salmalarının tələb olunduğunu yazıb. Təşkilata görə, bəzi ailələrə tələbələrə təhsil üçün pul göndərməyin “ekstremist fəaliyyətin maliyyələşdirilməsi” kimi qiymətləndirilə biləcəyi bildirilib.
Proses Belarus Ali Məhkəməsinin 14 aprel 2026-cı ildə AHU-nu “ekstremist təşkilat” elan etməsindən sonra genişlənib. Universitetin rəsmi məlumatında qərarla AHU-nun və onun struktur bölmələrinin Belarus ərazisində fəaliyyətinin, həmçinin simvolikasından istifadənin qadağan edildiyi bildirilir.
Belarusun dövlət “BELTA” agentliyinin Baş Prokurorluğa istinadən yaydığı məlumata görə, Minsk universiteti ölkədə ictimai-siyasi vəziyyətin “destabilləşdirilməsinə” yönəlmiş fəaliyyətdə ittiham edir. AHU və beynəlxalq hüquq müdafiə təşkilatları isə bu yanaşmanı siyasi motivli təqib kimi qiymətləndirirlər.
Belarus prokurorluğunun nümayəndəsi daha əvvəl AHU-da təhsilin davam etdirilməsinin və universitetə təhsil haqqı ödənilməsinin cinayət məsuliyyəti yarada biləcəyini açıqlayıb. “Human Rights Watch”un məlumatına görə, müvafiq maddələr üzrə cəza 5-6 ilədək azadlıqdan məhrumetməni nəzərdə tuta bilər.
“Viasna” EHU-da hazırda təhsil alan, universitetdə çalışan və ya onunla digər əlaqələri olan Belarus vətəndaşlarına ölkəyə qayıtmamağı tövsiyə edir. Hüquq müdafiəçiləri hətta uzun müddət əvvəl universiteti bitirmiş şəxslərin də yoxlama və dindirmələrlə üzləşdiyini bildirirlər.
