İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu ABŞ Prezidenti Donald Tramp ilə münasibətləri və regional təhlükəsizlik məsələləri barədə açıqlamalar verib.
MSNews.az xəbər verir ki, Netanyahu “Newsmax“ telekanalına müsahibəsində Tramp ilə “demək olar ki, hər əsas məsələdə” razı olduğunu, lakin bəzi mövzularda fikir ayrılıqlarının da qaldığını bildirib. Onun sözlərinə görə, bu məsələlərdən biri Türkiyəyə F-35 qırıcılarının mümkün tədarüküdür. Netanyahu bu addımı “yaxşı qərar” hesab etmədiyini deyib. “Newsmax”-ın məlumatına görə, İsrail lideri Türkiyəyə F-35 verilməsinin Yaxın Şərqdə güc balansına mənfi təsir göstərə biləcəyini iddia edib.
Netanyahunun açıqlaması ABŞ administrasiyasının Türkiyəyə qarşı müdafiə sanksiyalarını yumşaltmaq və Ankaranın F-35 proqramına qayıdışı məsələsini nəzərdən keçirmək niyyəti fonunda səslənib. “Axios” yazır ki, Tramp Türkiyəyə F-35 qırıcılarının satışına açıq olduğunu bildirib, lakin İsrail bu addımın regional hərbi balans və İsrailin keyfiyyət üstünlüyü baxımından risk yaradacağından narahatdır.
İsrail Baş naziri ABŞ-ın dünya tarixindəki roluna da toxunub. O bildirib ki, Birləşmiş Ştatlar olmasaydı, nasizm və stalinizm qalib gələ bilərdi və dünya “qaranlıq dövrə” qədəm qoyardı. Netanyahu bu fikirlərlə Vaşinqtonun İsrail üçün strateji əhəmiyyətini vurğulayıb.
Müsahibədə İran mövzusu da əsas yer tutub. Netanyahu bildirib ki, İranın “mütləq kimyəvi silahı var” və bunu Tehran tərəfindən yaradılan əlavə təhlükə kimi qiymətləndirib. “Newsmax”-ın məlumatına görə, İsrail lideri İranın kimyəvi və bioloji silah imkanları ilə bağlı suala cavabında Tehranın kimyəvi silaha sahib olduğunu iddia edib. Bu iddia müstəqil mənbələr tərəfindən ayrıca təsdiqlənməyib; lakin ABŞ Dövlət Departamenti 2024-cü ildə İranın kimyəvi silah tədqiqatı və inkişafı ilə əlaqəli olduğu bildirilən quruma qarşı sanksiya tətbiq etmişdi.
Netanyahu İranın nüvə proqramını bəşəriyyət üçün ən böyük təhlükələrdən biri adlandırıb. Onun sözlərinə görə, “radikal islamçı rejimlə nüvə silahının birləşməsi” ölümcül risk yaradır. İsrail lideri İranın bu imkana sahib olmasının qarşısını almağa çalışdıqlarını, təhlükəni geri itələdiklərini, lakin məsələnin hələ tam bitmədiyini deyib.
Bu mövzuda beynəlxalq qiymətləndirmələr isə fərqlidir. “Reuters“-in fevralda dərc etdiyi təhlilə görə, ABŞ kəşfiyyatı və beynəlxalq qurumların qiymətləndirmələri İranın yüksək səviyyədə uran zənginləşdirdiyini, lakin hazırda aktiv şəkildə nüvə silahı hazırladığına dair yekdil sübut olmadığını göstərir.
Netanyahu İrana etibar etməyin mümkün olmadığını da bildirib. O qeyd edib ki, Tehranla razılaşmanın əldə edilib-edilməyəcəyini bilmir, lakin razılaşma olsa da, olmasa da, İranın nüvə silahına sahib olmasına imkan verilməyəcək. İsrail Baş naziri bu məsələdə Tramp ilə eyni mövqedə olduğunu vurğulayıb.
Netanyahu eyni gün CNN-ə müsahibəsində də Tramp ilə İran məsələsində “böyük mövzularda” razı olduğunu bildirib, lakin Vaşinqton və Tehran arasında mümkün aralıq razılaşmanın nəticələrini qiymətləndirmək üçün hələ tez olduğunu deyib.
