Böyük Britaniyada Milli Səhiyyə Sistemi ABŞ texnologiya şirkəti “Palantir” və digər xarici podratçılara pasiyentlərin identifikasiya oluna bilən tibbi məlumatlarına geniş inzibati giriş imkanı verməsi ilə bağlı məlumatlar ciddi müzakirələrə səbəb olub.
“Financial Times”-ın gördüyü daxili brifinqə əsasən, Milli Səhiyyə Sistemi (NHS) yeni “admin” rolu yaratmağı nəzərdə tutur. Bu rol “Palantir” və bəzi konsaltinq şirkətlərinin əməkdaşlarına MSS-nin “National Data Integration Tenant” adlı sistemində saxlanılan məlumatlara geniş çıxış imkanı verə bilər. Sözügedən sistem MSS-nin daha böyük “Federated Data Platform” layihəsinin bir hissəsidir.
Məlumata görə, bu dəyişiklik indiyədək tətbiq olunan qaydadan fərqlənir. Əvvəl xarici əməkdaşların konkret məlumat dəstlərinə giriş üçün ayrıca icazə alması tələb olunurdu. Yeni inzibati səlahiyyət isə müəyyən xarici işçilərə daha geniş sistem girişi verə bilər. Bu səbəbdən qərar pasiyent məxfiliyi, şəxsi məlumatların qorunması və MSS sisteminə ictimai etimad baxımından tənqid olunur.
Britaniya parlamentinin bəzi üzvləri və pasiyent hüquqlarını müdafiə edən qruplar “Palantir”-in MSS məlumatları ilə bağlı rolunu “təhlükəli” adlandırıblar. Tənqidçilər xüsusilə şirkətin ABŞ hökumət qurumları, müdafiə və müşahidə texnologiyaları ilə əlaqələrinə görə həssas səhiyyə məlumatlarının idarə olunmasında daha ciddi şəffaflıq tələb edirlər.
MSS isə bildirib ki, bu cür girişlər nəzarətsiz olmayacaq. Qurumun mövqeyinə görə, xarici inzibati rollar məhdud sayda şəxsə veriləcək, müddətli olacaq, hökumət təhlükəsizlik yoxlaması və rəhbər səviyyəsində təsdiq tələb edəcək. “Palantir” də açıqlamasında özünü məlumatların sahibi deyil, MSS-nin göstərişləri əsasında işləyən data processor kimi təqdim edir və məlumatlardan müstəqil şəkildə istifadə etmədiyini bildirir.
“Palantir” 2023-cü ildə MSS-nin “Federated Data Platform” layihəsi üzrə təxminən 330 milyon funt sterlinqlik müqavilə qazanmışdı. Layihənin məqsədi MSS daxilində müxtəlif məlumat sistemlərini birləşdirmək, xəstəxanaların resurs idarəçiliyini və pasiyent xidmətlərini daha effektiv etməkdir. Lakin son məlumatlar göstərir ki, layihə texnoloji imkanlarla yanaşı, məlumat təhlükəsizliyi və ictimai etimad məsələlərini də yenidən gündəmə gətirib.
