Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri Hörmüz boğazında gəmiçiliyin bərpası üçün yaradılması mümkün olan çoxmillətli hərbi birliyə qoşulmağa hazır olduğunu müttəfiqlərinə çatdırıb.
MSNews.az “Financial Times“ nəşrinə istinadən yazır ki, Abu-Dabi boğazın İran təhlükəsi fonunda yenidən açılması üçün “Hormuz Security Force” tipli beynəlxalq missiyada iştirak etməyə müsbət yanaşır.
Məlumata görə, BƏƏ bu istiqamətdə Bəhreynlə birlikdə BMT Təhlükəsizlik Şurasında mandat yaradacaq qətnamə üzərində də işləyir. “Reuters“ daha əvvəl xəbər vermişdi ki, Bəhreyn Təhlükəsizlik Şurasına Hörmüzdə gəmiçiliyi qorumaq üçün “bütün zəruri vasitələr” ifadəsini ehtiva edən daha sərt layihə təqdim edib. Bu sənədin hərbi güc tətbiqinə hüquqi əsas yaratmaq məqsədi daşıdığı bildirilir.
Bununla belə, belə bir missiyanın qarşısında ciddi diplomatik maneələr var. Rusiya və Çin Bəhreynin sərt mətninə qarşı çıxır, Fransa isə güc tətbiqinə yox, deeskalasiya və diplomatiyaya üstünlük verən daha yumşaq alternativ layihə təqdim edib. Bu səbəbdən yaxın günlərdə BMT mandatının asanlıqla keçməsi gözlənilmir.
Səudiyyə Ərəbistanının mövqeyi isə hələ tam rəsmiləşməyib. BƏƏ planın Ər-Riyad tərəfindən dəstəklənməsi üçün danışıqlar aparır. Eyni zamanda, Körfəz ölkələrinin bir hissəsi ABŞ-ın onları İranla üz-üzə qoyub sonradan geri çəkilə biləcəyindən narahatdır. Bu narahatlıq daha əvvəl “Reuters”in Körfəz ölkələrinin Vaşinqtondan İranı “birdəfəlik neytrallaşdırmağı” istədiyi, amma birbaşa savaşın nəticələrindən qorxduğu barədə reportajlarında da görünürdü.
Enerji marşrutlarının şaxələndirilməsi də paralel gündəmdədir. Körfəz ölkələri artıq Hörmüzdən yan keçən mövcud boru kəmərlərinə daha çox söykənməyə çalışır; bunlara BƏƏ-nin Habşan–Fuceyrə xətti və Səudiyyə Ərəbistanının şərqdən Qırmızı dənizə uzanan East-West boru kəməri daxildir. Region ölkələrinin Oman və ya Aralıq dənizi istiqamətində yeni boru kəməri və dəmir yolu layihələrini sürətləndirə biləcəyi də vurğulanır.
Hazırkı tablo göstərir ki, BƏƏ-nin mesajı təkcə hərbi iştirak siqnalı deyil, həm də enerji və ticarət axınlarını uzunmüddətli şəkildə İran riskindən sığortalamaq cəhdidir. Ancaq BMT-də veto riski, Səudiyyənin ehtiyatlı davranışı və region ölkələrinin ABŞ-a tam etimad göstərməməsi səbəbindən belə bir əməliyyatın yaxın vaxtda vahid və geniş ərəb konsensusu ilə başlaması hələlik qəti görünmür. Bu, mövcud xəbərlərdən çıxan analitik nəticədir.
