Dünyanın enerji gündəmi Çindəki nəhəng qızıl yatağı kəşfindən sonra yenidən dəyişir və bu dəfə diqqətlər Qərbi Afrikadakı Mali üzərinə yönəlib. Burada alimlər təbii, yəni geoloji mənşəli saf hidrogenin davamlı axınını aşkar ediblər.
Bu kəşf, planetimizin dərinliklərində əvvəllər təsəvvür edilməyən miqdarda hidrogen ehtiyatlarının mövcud olduğuna dair ən güclü sübut kimi qiymətləndirilir. ABŞ Geoloji Tədqiqatlar Xidmətinin tədqiqatçıları Geoffrey Ellis və Sarah Gelman tərəfindən təsdiqlənmiş bu məlumatlara görə, Yer kürəsi 6 trilyon tona qədər təbii hidrogen ehtiyatına sahib ola bilər və bu miqdar dünya enerji tələbatını 200 il ərzində qarşılamağa kifayət edəcək potensiala malikdir.
Təbii hidrogen yeraltında müxtəlif kimyəvi reaksiyalar nəticəsində yaranır. Bu proseslərdən ən əhəmiyyətlisi yüksək temperatur və təzyiq altında dəmir tərkibli mineralların su ilə reaksiyaya girdiyi serpentinləşmədir. Bu reaksiyanın nəticəsində molekulyar hidrogen əmələ gəlir və yeraltı boşluqlarda uzun illər boyu toplanır. Uzun müddət boyunca alimlər bu qazın yüngüllüyü səbəbilə sürətlə atmosferə qaçdığını ehtimal edirdilər. Lakin Mali və Albaniyada aparılmış son araşdırmalar göstərib ki, hidrogen keçirməz qaya təbəqələri altında milyonlarla il boyunca qapalı qala və böyük həcmdə toplanaraq nəhəng rezervuarlar yarada bilir.
Ellis və Gelman tərəfindən aparılan təhlillərə əsasən, planetdə orta hesabla 5,6 trilyon ton təbii hidrogen mövcuddur və bu ehtiyatların cəmi iki faizi belə iki əsrlik qlobal enerji tələbatını ödəmək gücünə malikdir. Bununla belə, hidrogenin çıxarılması olduqca çətin prosesdir. Çünki bu rezervuarların bir çoxu çox dərin qatlarda yerləşir və mövcud texnologiyalarla təhlükəsiz və effektiv şəkildə çıxarışı hələ də böyük çətinlik yaradır. Hidrogen hasilatı üçün xüsusi qazma və toplama sistemlərinin inkişaf etdirilməsi zəruridir.
Bu kəşf enerji təhlükəsizliyi baxımından bəşəriyyət üçün yeni ümid hesab olunur. Alimlər hidrogenin qlobal enerji transformasiyasında əsas rola çevrilə biləcəyini düşünürlər. Bu inkişaf həm də lityum və hidrogen batareyalarının birləşdirildiyi yeni nəsil enerji texnologiyalarına paralel olaraq dünyanın enerji gələcəyi üçün həlledici dönüş nöqtəsi kimi dəyərləndirilir.
