“Seçilmiş yeni İran lideri” iddiası: artıq görüş də keçirilib

ABŞ Prezidenti Donald Trampın müəyyən etdiyi “yeni İran lideri” iddiası müzakirələrə səbəb olub, sağ əli ilə aparılan görüş, İranda davam edən etirazlar və Vaşinqtonun mövqeyi beynəlxalq diqqət mərkəzindədir.

22

İran daxilində davam edən genişmiqyaslı etirazlar fonunda ABŞ mətbuatında yayılan iddiaya görə Trampın müəyyən etdiyi “yeni İran lideri” xaricdə olan müxalif qüvvələrdən biri hesab olunur və onun “sağ əli” bu günlərdə rəsmi danışıqlar aparmaq üçün görüşə göndərilib.

Amerikan “Axios” xəbər platformasının mənbələrə istinadla verdiyi xəbərdə bildirilir ki, 1979-cu ilin İslam inqilabı nəticəsində taxtdan salınmış şah Məhəmməd Rza Pəhləvinin mühacirətdəki oğlu Reza Pəhləvi ilə ABŞ administrasiyasının xüsusi nümayəndəsi Stiv Uitkoff son həftəsonu gizli görüş keçirib və görüşdə İranda davam edən etiraz hərəkatı ilə bağlı vəziyyət müzakirə edilib.

Bu görüş etirazlardan sonra İran müxalifəti ilə Tramp hakimiyyəti arasında baş tutan ilk yüksək səviyyəli dialoq kimi qiymətləndirilir. Pəhləviyə görə, rejimin devrilməsi halında “keçid dövrü lideri” kimi rol almaq niyyətini gücləndirmək üçün bu görüş mühüm addım olub. O, ABŞ-da mühacirətdə olmasına baxmayaraq İran müxalif fraksiyanı idarə edir və son iki həftə ərzində müxtəlif amerikan televiziyalarında Tehrandakı nümayişləri dəstəkləmək və Trampdan müdaxilə istəmək çağırışları edib.

Eyni zamanda, Uitkoff ilə İran Xarici İşlər Naziri Abbas Araqçi arasında keçirilən dialoqda iki ölkə arasındakı gərginliyin azaldılması yolları müzakirə olunub. Lakin Tramp daha sonra sosial mediada verdiyi bəyanatda bütün rəsmi danışıqları dayandırdığını açıqlayıb və etirazçılara dəstək mesajı verərək “İranlı vətənpərvərlər etirazlarınıza davam edin, institutlarınızı ələ keçirin, yardım yolda” ifadəsini işlədib.

İran İnsan Haqları Aktivistləri Xəbər Agentliyinin (HRANA) məlumatına görə, iqtisadi problemlər və valyutanın dəyər itirməsi ilə başlayan nümayişlər 17 gündür davam edir və bu müddətdə 2550-dən çox insanın həlak olduğu, 18434-dən çox şəxsin həbs edildiyi bildirilir. Rəsmi Tehrandan bu barədə açıqlama yoxdur. Tramp isə məsələ ilə bağlı şərhində İran hakimiyyətinə diqqətli olmağı tövsiyə edib və ölən insanların sayı ilə bağlı dəqiq məlumat toplamaq üçün administrasiyanın müvafiq qurumlarından brifinq alacağını deyib.