ABŞ Prezidenti Donald Tramp respublikaçıları seçki qaydalarını sərtləşdirməyi nəzərdə tutan “SAVE America Act” layihəsini dəstəkləməyə çağırıb.
Tramp bildirib ki, ölkədə seçki sisteminin “düzəldilməsi” vacibdir və bütün seçicilərdən şəxsiyyət vəsiqəsi, həmçinin vətəndaşlığı təsdiqləyən sənəd tələb olunmalıdır. Ağ Evin təqdimatına görə, layihə federal seçkilərdə qeydiyyat üçün ABŞ vətəndaşlığının sənədlə sübut edilməsini, səsvermə zamanı etibarlı şəxsiyyət sənədinin göstərilməsini və poçtla səsvermənin yalnız xəstəlik, əlillik, hərbi xidmət və ya səfər kimi istisna hallarda mümkün olmasını nəzərdə tutur.
“Safeguard American Voter Eligibility Act” və ya qısa adı ilə SAVE Act ABŞ-da seçki təhlükəsizliyini artırmaq məqsədi ilə təqdim olunur. Layihənin tərəfdarları bildirirlər ki, yalnız ABŞ vətəndaşlarının səs verməsini təmin etmək üçün daha sərt federal mexanizmə ehtiyac var. Tənqidçilər isə vətəndaş olmayan şəxslərin federal seçkilərdə səs verməsinin onsuz da qanunla qadağan edildiyini və belə halların nadir olduğunu vurğulayırlar. “Bipartisan Policy Center”-in təhlilinə görə, sənəd tələbi milyonlarla qanuni seçici üçün əlavə maneələr yarada, xüsusilə vətəndaşlıq sənədlərinə asan çıxışı olmayan şəxslərə təsir göstərə bilər.
Layihə artıq Nümayəndələr Palatasından keçib, lakin Senatda ciddi maneələrlə üzləşir. “Associated Press”-in məlumatına görə, qanun layihəsi Nümayəndələr Palatasında 218 lehinə, 213 əleyhinə səslə qəbul olunub. Senatda isə filibaster qaydaları səbəbindən onun qəbul edilməsi üçün daha geniş dəstək tələb olunur.
Tramp administrasiyası bu istiqamətdə ayrıca icraedici addımlar da atıb. “Reuters” yazır ki, prezidentin martın 31-də imzaladığı sərəncam poçtla səsverməyə nəzarəti sərtləşdirir və ştatlardan seçki qeydlərini daha uzun müddət saxlamağı tələb edir. Demokrat senatorlar isə ABŞ Poçt Xidmətini bu sərəncamı icra etməməyə çağıraraq, onun poçt xidmətini seçki idarəçiliyinə həddindən artıq cəlb etdiyini və seçicilərin hüquqlarına mənfi təsir göstərə biləcəyini bildiriblər.
Məsələ ABŞ-da 2026-cı il aralıq seçkiləri ərəfəsində daha da siyasi xarakter alıb. Tramp və respublikaçılar bunu seçki təhlükəsizliyi və seçici etimadı məsələsi kimi təqdim edirlər. Demokratlar və səsvermə hüquqları təşkilatları isə layihəni seçicilərin qeydiyyat və səsvermə imkanlarını məhdudlaşdıran addım kimi qiymətləndirirlər. “Al Jazeera”-nın təhlilinə görə, qanun tərəfdarları bunu “seçki bütövlüyü” üçün vacib hesab edir, əleyhdarları isə milyonlarla seçicinin səsvermədən kənarda qala biləcəyi barədə xəbərdarlıq edir.
