Tacikistanda hakimiyyətin Emoməli Rəhmondan oğlu Rüstəm Emoməliyə ötürülməsi ilə bağlı iddialar yenidən gündəmə gəlib.
MSNews.az xəbər verir ki, Ceymstaun Fondu analitik mərkəzi Rəhmonun uzun illərdir oğlu Rüstəm Emoməlini mümkün varis kimi hazırladığını yazır. Rüstəm Emoməli hazırda Düşənbə meri və Tacikistan parlamentinin yuxarı palatasının sədri kimi ölkənin ən yüksək vəzifəli şəxslərindən biri hesab olunur.
“Eurasianet” fevral ayında yazırdı ki, Emoməli Rəhmonun bir müddət ictimaiyyət qarşısında görünməməsi onun səhhəti ilə bağlı şayiələri artırıb. Nəşr qeyd edir ki, Rəhmonun oğlu Rüstəm Emoməli ölkədə mümkün varis kimi geniş şəkildə müzakirə olunur.
Hakimiyyət tranziti ilə bağlı iddialar Tacikistanın xarici siyasi balansı fonunda da diqqət çəkir. Son aylarda Düşənbənin Pekinlə iqtisadi əlaqələri daha da güclənib.
Tacikistan Prezidentinin rəsmi saytının məlumatına görə, may ayında Emoməli Rəhmonun Çinə səfəri zamanı Çin və Tacikistan şirkətləri arasında 50-dən artıq əməkdaşlıq sənədi imzalanıb. Bu sənədlər Tacikistan iqtisadiyyatına 8 milyard dollardan çox investisiya cəlb etməyi nəzərdə tutur.
Çinin Tacikistan iqtisadiyyatındakı rolu artıq ciddi şəkildə artıb. “Euronews” yazır ki, 2025-ci ildə Çinin Tacikistana birbaşa investisiyaları 294,1 milyon dollar təşkil edib və bu, ölkəyə daxil olan birbaşa xarici investisiyaların 57,7 faizinə bərabər olub.
Eyni zamanda, Çin Tacikistanın ticarət tərəfdaşları arasında Rusiyanı geridə qoymağa başlayıb. “TASS” Tacikistan Statistika Agentliyinə istinadən yazır ki, 2025-ci ilin ilk beş ayında Çin Tacikistanın ümumi xarici ticarətində 24,8 faiz, Rusiya isə 23,2 faiz paya malik olub.
Analitiklər hesab edirlər ki, mümkün hakimiyyət dəyişikliyi Düşənbənin xarici siyasətində yeni balans yarada bilər. Çin investisiyalarının artması Tacikistan üçün infrastruktur və iqtisadi imkanlar açsa da, ölkənin Pekindən maliyyə və texnoloji asılılığını dərinləşdirə bilər.
Moskva üçün isə ehtimal olunan tranzit əvvəlki razılaşmaların yenidən nəzərdən keçirilməsi və Tacikistan üzərində təsirin azalması riskini yaradır. Buna baxmayaraq, Rusiya hələ də əmək miqrasiyası, təhlükəsizlik və hərbi əməkdaşlıq sahələrində Düşənbə üçün mühüm tərəfdaş olaraq qalır.
Hazırda əsas sual hakimiyyət tranzitinin nə vaxt və hansı formada baş verəcəyi, həmçinin Rüstəm Emoməli komandasının Rusiya və Çin arasında hansı xarici siyasi balansı seçəcəyidir.
