ABŞ Müdafiə Nazirliyi (Pentaqon) “Patriot” hava hücumundan müdafiə sistemi üçün PAC-3 MSE raket-tutucularının istehsalını sürətləndirmək məqsədilə “Lockheed Martin” ilə yeni iri müqavilə bağlayıb.
ABŞ Ordusunun rəsmi açıqlaması və “Lockheed Martin”-in bəyanatına görə, müqavilənin məbləği təxminən 4,7 milyard dollardır; ABŞ hökumətinin rəsmi müqavilə qeydində isə bu məbləğ 4,761 milyard dollar kimi göstərilir.
Rəsmi sənədlərə əsasən, müqavilə “PAC-3 Missile Segment Enhancement” raketlərinin istehsalı, texniki planlaşdırma, idarəetmə, avadanlıq və əlaqəli xidmətləri əhatə edir. ABŞ Müdafiə Nazirliyinin müqavilə siyahısında bildirilir ki, vəsaitin 264,96 milyon dolları ABŞ Ordusunun 2026-cı il raket tədarük büdcəsindən, 4,496 milyard dolları isə Xarici Hərbi Satışlar xətti üzrə ayrılıb və işlərin 30 iyun 2030-cu ilədək tamamlanması nəzərdə tutulur.
Bu addım yanvar ayında açıqlanan daha geniş istehsal genişləndirmə planının ilk böyük müqavilələrindən biri kimi görünür. “Reuters” və “Lockheed Martin”-in 6 yanvar tarixli məlumatına görə, tərəflər yeddi illik çərçivə razılaşması əsasında illik “PAC-3 MSE” istehsal gücünü təxminən 600–620 ədəddən 2030-cu ilədək 2000 ədədə çatdırmağı planlaşdırır. Şirkət 2025-ci ildə 620 ədəd PAC-3 MSE təhvil verdiyini açıqlayıb.
Hazırkı müqavilənin arxasında əsas səbəb artan operativ tələbdir. PAC-3 MSE ABŞ Ordusunun əsas hava və raketdən müdafiə şəbəkəsinin əsas elementlərindən biridir və Ukraynanın ballistik raketlərə qarşı müdafiəsində də kritik rol oynayır. Körfəz bölgəsində İran zərbələrinə qarşı intensiv istifadədən sonra bu raketlərin ehtiyatları gərginləşib və yeni istehsal artımı bu il çatışmazlığı tam aradan qaldırmaya bilər. ABŞ Ordusu da PAC-3 MSE-ni “ən kritik hava və raketdən müdafiə tutucularından biri” adlandırır.
Bu, təkcə raketin özünün istehsalının artırılması ilə məhdudlaşmır. Reuters-in 1 aprel tarixli materialına görə, Pentaqon daha əvvəl Boeing və Lockheed Martin ilə PAC-3 MSE raketlərinin axtarıcı başlıqlarının istehsal gücünü yeddi il ərzində üç dəfə artırmaq üçün ayrıca çərçivə razılaşması da əldə edib. Bu isə göstərir ki, Vaşinqton təkcə son montajı yox, bütöv Patriot istehsal zəncirini sürətləndirməyə çalışır. (Reuters)
Lockheed Martin-in Missiles and Fire Control bölməsinin prezidenti Tim Cahill bildirib ki, şirkətin istehsal obyektlərinə, işçi qüvvəsinə və təchizat zəncirinə yatırdığı sərmayələr ona həm miqyas, həm də çatdırılma sürəti baxımından üstünlük verir və şirkət rekord sayda sursat təhvil verməyə hazırdır. Şirkətin 10 aprel tarixli açıqlamasında qeyd olunur ki, bu müqavilə bu il ABŞ və müttəfiq qüvvələr üçün rekord sayda döyüşdə sınaqdan çıxmış tutucuların çatdırılmasına imkan verməlidir. (Media – Lockheed Martin)
PAC-3 MSE raketləri “Patriot” sisteminin ən yeni versiyalarından biridir və əvvəlki variantlarla müqayisədə daha yaxşı məsafə, hündürlük və ümumi performans təqdim edir. ABŞ Ordusunun rəsmi açıqlamasında bildirilir ki, bu raketlər qüvvələrin, strateji obyektlərin və kritik infrastrukturun müdafiəsində mərkəzi rol oynayır. “Lockheed Martin” isə onları geniş spektrli müasir hava təhdidlərinə qarşı əsas müdafiə vasitəsi kimi təqdim edir. Açıq rəsmi mənbələrdə PAC-3 MSE daha çox ballistik raketlər və digər inkişaf etmiş hava təhdidlərinə qarşı sistem kimi təsvir olunur; buna görə “hipersəs təhdidlərinə qarşı əsas vasitə” kimi təqdimat ehtiyatla işlədilməlidir.
Maliyyət tərəfi də diqqət çəkir. “Reuters”-in daha əvvəl ABŞ Ordusunun büdcə sənədlərinə istinadən yaydığı məlumata görə, bir PAC-3 MSE raketinin dəyəri təxminən 4 milyon dollardır. Yəni bu sahədə istehsalın sürətləndirilməsi təkcə hərbi-strateji yox, həm də çox bahalı sursat ehtiyatlarının bərpası məsələsidir. Bu baxımdan “hər “Patriot” buraxılışı milyonlarla dollara başa gəlir” tezisi ümumi məzmun etibarilə doğrudur, amma daha dəqiq ifadə “hər PAC-3 MSE tutucusu təxminən 4 milyon dollardır” şəklindədir.
