“Neyroqastronomiya” adı verilən yeni elm sahəsi dad hissinin dil və dad reseptorlarından çox beyinin işi olduğunu sübut edir və bu sahə molekulyar bioloji, abunəçilik elmi və neyroloji araşdırmaların kəsişməsində yaranıb. Dadın necə meydana gəldiyini beynin müxtəlif hissələrinin qarşılıqlı təsiri ilə izah etməyə çalışır.
Neyroqastronomiyanın əsas ideyası odur ki, biz yeməyi dadarkən sadəcə onun kimyəvi tərkibini deyil, qoxusunu, vizual təsirini, toxunuşunu və hətta səs kimi əlavə hissləri də bir arada qəbul edirik və beynimiz bütün bu siqnalları birləşdirərək dad hissini yaradır ki, bu funksiya ümumiyyətlə ağzın özündə başlamır, əksinə qoxu molekullarının geronazal keçidlə qoxu reseptorlarına çatması kimi mexanizmlərdən asılıdır.
Neyroqastronomiyanın tətbiqi yalnız kulinariyada dadı daha zəngin və fərqli hiss etdirmək məqsədi daşımır, həm də sağlamlıq və dəqiq qidalanma sahələrində imkanlar yaradır. Məsələn, xərçəng müalicəsi alan pasientlərdə dad itkisini kompensasiya etməyə və onların yeməkdən zövq almasını təmin etməyə kömək edə bilər ki, bu da onların qidalanma səviyyəsinin yaxşılaşdırılmasına gətirib çıxara bilər.
Bu elm sahəsinin tədqiqatçıları dadı sadəcə yeddidən çox hissi sistemi əhatə edən kompleks bir təcrübə kimi qiymətləndirir, çünki beyində yaddaş, duyğu reaksiyaları və hisslərin inteqrasiyası dadın necə qavranacağını müəyyən edir və bu barədə elmi müzakirələr davam edir. Belə ki dadın özü birbaşa maddədə mövcud olmayıb, beynin hissləri birləşdirməsi ilə yaranan bir təəssüratdır və bu da neyroqastronomiyanı həm elm, həm də kulinariya sənəti üçün perspektivli sahə kimi göstərir.
