ABŞ-ın Milli Aeronavtika və Kosmik Administrasiyası (NASA) “Artemis II” proqramı çərçivəsində insanları Aya qaytarmaq üçün geniş miqyaslı hazırlıqları davam etdirir. Bu proqram həm texnoloji yenilikləri, həm də gələcək kosmik səfərlərin təhlükəsizliyini artırmaq üçün mühüm addımlar atır.
NASA-nın “Armstrong Flight Research Center” mərkəzi Artemis missiyasına və dərin məkan tədqiqatlarına öz önəmli töhfələrini verir. Buraya müasir aerodinamik təcrübələr, Orion kapsulu üçün istilik qalxanının ölçülməsi, uçuşda təhlükəsizlik sistemlərinin sınağı və bir sıra kritik texnologiyaların inkişafı daxildir. Bu işlər yalnız “Artemis II” missiyasının uğuru üçün deyil, həm də “Artemis III” və Marsa gələcək uçuşlar üçün əsas hazırlıqdır.
2026-cı ilin əvvəlində “Artemis II” kosmik gəmisinin “wet dress rehearsal” — yəni tankın tam yanacaqla doldurularaq start simulyasiyası testi keçirildi. Bu testlər raketin və Orion kapsulunun mümkün uçuş vəziyyətində necə davranacağını müəyyən etmək üçün həyata keçirilir. Test çərçivəsində çoxlu kriogenik yanacaq dolduruldu, sonra isə sistemlər qiymətləndirildi. Nəticələr NASA mühəndislərinə məlumat verir ki, uçuşdan əvvəl hər hansı problemləri aşkar edib düzəldə bilsinlər. Bu proses missiyanın təhlükəsizliyi üçün kritik əhəmiyyət kəsb edir. Mart ayında missiyanın ilk uçuşu planlaşdırılır.
Ən yaxşı texniki nailiyyətlərlə yanaşı, bu test raketin onu Aya aparacaq mühüm sistemlərini tamamı ilə yoxlamaq və aviasiya komandalarının əməliyyat qaydalarını təkmilləşdirmək üçün əhəmiyyətlidir. NASA bu əməliyyatları mərhələ-mərhələ həyata keçirərək, uçuşun uğurla baş tutması üçün bütün mümkün ssenariləri nəzərdən keçirir.
NASA həmçinin “Curious Universe” podkastında Ay üzərində aparılacaq tədqiqatların mahiyyətini izah edir. Podkastda alimlər Ayın səthinə gedəcək astronavtların elmi tədqiqat metodları, yer üzərindəki məlumatların necə toplanacağı, astronavtların Ayda nə öyrənəcəkləri və gələcək planlar haqqında danışırlar. Bu dinləmələr, Ayın formalaşması, geologiyası və mümkün resursların xəritələşdirilməsi kimi bilikləri geniş auditoriya üçün açıqlayır.
“Artemis II” missiyası Aya gediş-gəliş edən ilk ekipajlı uçuş olacaq və bu, insanları Aya endirmədən əvvəl bütün sistemlərin real şəraitdə sınanması üçün vacibdir. Missiya ekipajı Orion kapsulu ilə Ayın ətrafında təxminən 10 gün səyahət edəcək.
NASA-nın bu preparat fəaliyyəti, elmi tədqiqatların və kosmik texnologiyaların inkişafını artırmaqla yanaşı, gələcəkdə Ayın səthində daha uzun müddətli missiyaların və Marsa yönəlmiş ekspedisiyaların da yolunu açır.
