Əksəriyyətimiz “Milyon Qızıl Gül” mahnısını eşitmişik. Xüsusilə, yaşlı nəslin xatirəsində bu mahnı xüsusi yer tutur. Sovet dövründə mahnını daha da sevimli edən səbəb isə məşhur müğənni Alla Puqaçovanın təsirli ifasıdır. Lakin çoxumuz bilmirik ki, bu əsərin yaranmasına ilham verən hekayə məşhur gürcü rəssamı Niko Pirosmani ilə bağlıdır.
Niko Pirosmani 1862-ci ildə Tiflisin yaxınlığında, Mirzaani kəndində dünyaya gəlib. Gənc yaşlarında Tiflisə iş axtarmağa gələn Niko, tapdığı işlərdə uzun müddət qala bilmirdi. O, o qədər təmiz qəlbli və sadəlövh idi ki, konduktor işləyərkən sərnişinlərdən pul almır, süd dükanında işləyərkən isə pulu olmayan alıcılara pulsuz süd verirdi. Hətta dükan sahibi ona hər gün bir rubl verirdi ki, onu görməsin.
Bir gün Tiflisə qastrola fransız aktrisa Marqarita de Sevr gəlir. Niko onun ilk baxışdan vurğun olur və həyatının ən böyük səhvlərini etməyə başlayır. O, aktrisaya yaxınlaşmaq üçün bütün yolları sınayır, ətrafında qızıl quşlar dolaşan portretini çəkir, aktrisanın getdiyi yerlərdə ayaq izlərini öpür. Niko bütün rəsmlərini və dükanını sataraq çoxlu güllər alır və onları aktrisanın olduğu mehmanxanaya aparıb küçəyə səpir. Bu addımı görən aktrisa Niko ilə qısa bir öpüş paylaşıb Tiflisi tərk edir. Bu, Niko üçün həm ilk, həm də son öpüş olur.
Sevgidən doğan bu kədərli hekayədən sonra Niko Pirosmani müflis olur və günlərini küçələrdə və meyxanalarda keçirir. Ölümündən sonra isə əsərləri Zdaneviç qardaşlarının diqqətini cəlb edir və onların sayəsində Pirosmaninin rəsmləri məşhurlaşır. Hekayənin doğruluğu hələ də mübahisəlidir. Bəzi tədqiqatçılar Marqarita de Sevrin reallığını şübhə ilə qarşılayır, digərləri isə Niko dükanını aktrisaya vurulmadan əvvəl satdığını iddia edir.
Niko Pirosmaninin kədərli hekayəsi Sovet şairi Andrey Voznesenskiy üçün ilham mənbəyi olur və o, “Milyon Qızıl Gül” adlı şeiri qələmə alır. Bu şeir Raymond Pauls tərəfindən mahnıya çevrilir və Alla Puqaçovanın ifasında məşhurluğunu qazanır. Beləliklə, bir rəssamın kədərli həyatı Sovet musiqisinin əfsanəvi əsərlərindən birinə çevrilir.
