İran hökuməti 2026-cı ildən etibarən ölkənin qlobal internetə çıxışını əbədi şəkildə kəsməyi və xüsusi “millî internet” şəbəkəsi yaratmağı planlaşdırır.
Bundan sonra yalnız rejim tərəfindən təsdiqlənmiş istifadəçilər qismən qlobal şəbəkəyə çıxış əldə edə biləcək, digərləri isə yalnız ölkə daxilində fəaliyyət göstərən məhdud internetdən istifadə edəcək. Bu barədə “Filterwatch” adlı internet senzurasını izləyən təşkilatın rəhbəri Əmir Reşidi məlumat verib və bu planın ölkənin xarici internet bağlantılarını tamamilə kəsəcəyini bildirib.
Yeni sistem İranı “qapalı şəbəkə” səviyyəsinə gətirəcək və bu, Çin və Şimali Koreya kimi rejimlərin müşahidə altında saxlanılan sistemlərinə bənzəyir. Dövlət media orqanları və hökumət sözçüləri bu dəyişikliklərin davamlı olacağını, qlobal internetin artıq sərbəst şəkildə geri qayıtmayacağını bildiriblər. Bu şəraitdə yalnız təhlükəsizlik yoxlamasından keçmiş şəxslər qismən xarici şəbəkəyə çıxış əldə edəcək, digərlərinin istifadəsi tamamilə dövlət nəzarətindəki daxili şəbəkələrlə məhdudlaşacaq.
İranın bu addımı ölkədə son günlər davam edən genişmiqyaslı internet kəsintisi və informasiya blokadası fonunda baş verir.
Yanvarın 8-də başlayan qismən internet kəsilməsi İranı əsasən qlobal şəbəkədən ayırıb və bu, hökumətin nəzarətini gücləndirmək üçün uzunmüddətli strategiyanın hissəsi kimi qiymətləndirilir.
Ekspertlər bu planın ictimai və iqtisadi nəticələrinin ağır ola biləcəyini, ölkənin xarici dünyadan tam ayrılmasının iqtisadi zərər və mədəni izolyasiya ilə nəticələnə biləcəyini xəbərdarlıq edirlər.
