İran Hörmüz boğazından keçən gəmilərin hərəkətini tənzimləmək üçün yeni mexanizm tətbiq etdiyini açıqlayıb. İranın dövlət mediası “Press TV”-nin məlumatına görə, yeni qaydalar çərçivəsində boğazdan keçmək istəyən gəmilər əvvəlcə İran hakimiyyət orqanlarını məlumatlandırmalı, daha sonra isə keçid qaydalarını əks etdirən elektron bildiriş almalıdırlar. Gəmilər bu şərtləri qəbul etdikdən sonra onlara tranzit icazəsi veriləcək.
Məlumatda bildirilir ki, icazələr yeni yaradılmış “Fars körfəzi boğazı qurumu” tərəfindən veriləcək. İran bu sistemi “suveren idarəetmə mexanizmi” kimi təqdim edir və Hörmüz boğazından keçən gəmilərin İran tərəfindən müəyyən edilən təhlükəsiz marşrutlardan istifadə etməli olduğunu bildirir.
Yeni qaydalar regionda gərginliyin artdığı bir dövrdə tətbiq edilir. Son günlər Hörmüz boğazında gəmiçilik ciddi şəkildə məhdudlaşıb, beynəlxalq media isə boğaz ətrafında GPS siqnallarının pozulması və naviqasiya problemləri barədə məlumat yayıb. Bu vəziyyət kommersiya gəmilərinin hərəkətini çətinləşdirib və qlobal enerji daşımaları ilə bağlı narahatlıqları artırıb.
Hörmüz boğazı dünya enerji ticarəti üçün strateji marşrutlardan biri hesab olunur. Boğazdan neft və mayeləşdirilmiş qaz daşımalarının mühüm hissəsi keçir. Buna görə İranın yeni icazə sistemi yalnız regional təhlükəsizlik baxımından deyil, həm də beynəlxalq gəmiçilik və enerji bazarları üçün ciddi diqqət doğurur.
Hazırda bu mexanizmin beynəlxalq gəmiçilik şirkətləri tərəfindən necə qəbul ediləcəyi, eləcə də ABŞ və digər ölkələrin bu addıma reaksiyası tam aydın deyil. İran tərəfi qaydaları təhlükəsizlik və suveren nəzarət çərçivəsində təqdim etsə də, Qərb mediası bunu Tehranın Hörmüz boğazı üzərində nəzarəti artırmaq cəhdi kimi qiymətləndirir.
