Çin Cənub Çin Dənizində yeni “adalar” yaradıb — Dünya xəritəsində böyük dəyişiklik

Çin son 12 ildə Cənub Çin Dənizində torpaq dolduraraq “süni adalar” yaradıb və xəritələrdə strateji dəyişikliklərə səbəb olub. Bu hərəkət qonşu ölkələri narahat edir.

Son 12 il ərzində Çin Xalq Respublikası Sakit Okeanın mərkəzində yerləşən Cənub Çin Dənizinin xəritəsinə faktiki olaraq müdaxilə edib və əvvəllər yalnız su ilə əhatə olunmuş sahələri “quru torpaq” halına gətirib. Bu proses nəticəsində platformalar, uçuş zolaqları, limanlar və radar qurğuları ilə tam funksional strateji obyektlər formalaşdırılıb və bu, xəritələrə əyani olaraq əks olunub.

Çinin bu genişmiqyaslı tikinti və doldurma əməliyyatları üçün dərin dəniz sahələrindəki mərcan rifləri və çökəkliklərdən torpaq çıxarıldığı, sonra isə bu materialların səthə qatlanaraq insan əməyilə yeni “torpaq sahələri” yaradıldığı bildirilir. Bununla 2013–2015‑ci illərdə təxminən 12 kvadrat kilometr (təxminən 1 700 futbol stadionu qədər) yeni ərazi meydana gətirilib.

Çin hakimiyyəti bu quruluşların “meteorologiya və dəniz xilasetmə” kimi sivil məqsədlər üçün olduğunu iddia etsə də, Filippin, Vyetnam, Yaponiya və qərb analitikləri bu adalarda strateji hərbi üstünlük, dəniz nəqliyyat yollarının nəzarəti və təcili hərbi müdaxilə qabiliyyətinin artırılması məqsədlərinin olduğunu düşünürlər.

Bu torpaq artımı Cənub Çin Dənizinin ekosisteminə ciddi zərər verib. Quraşdırma zamanı dəniz dibindən çıxan çöküntülər işıq keçirməz hala gətirdiyindən, məhsuldar mərcan rifləri ciddi şəkildə zədələnib və bərpası çətin hesab olunur. Elmi dairələr bu növ təsirlərin geri dönməz olduğunu vurğulayırlar.

Bu inkişaflar xəritələrdə real ərazilərin dəyişməsinə və regional gərginliyin artmasına gətirib çıxarıb, qonşu dövlətləri və beynəlxalq ictimaiyyəti narahat edir.

May 2026
BE ÇA Ç CA C Ş B
 123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728293031

Bu gün üçün yayımlanmış xəbər tapılmadı.