Sovet dövrünün məşhur karikatura ustası Boris Yefimovun yarım əsr əvvəl yaratdığı illüstrasiyalar bu gün Yaxın Şərqdə baş verən hadisələr fonunda yenidən diqqət mərkəzinə gəlib.
“İzvestiya” qəzetinin karikaturaçısı kimi tanınan rəssam 1970–80-ci illərdə ABŞ-nin Yaxın Şərq siyasətini tənqid edən bir sıra satirik rəsmlər hazırlamışdı. Onun 1979-cu ildə çəkdiyi “Pentaqonun Fars körfəzində riskli üzüşü” adlı karikaturası xüsusilə aktuallaşıb. Həmin rəsmdə üzərində “ABŞ” yazılmış kepka taxan, ağzında raket tutmuş və aqressiv jestlərlə təsvir edilən fiqur Pentaqonun regiondakı hərbi fəallığını simvolizə edirdi.
Bugünkü geosiyasi gərginliklər fonunda bəzi şərhçilər həmin obrazın siluetini ABŞ prezidenti Donald Tramp ilə vizual oxşarlıq kontekstində müqayisə edirlər. Bununla belə, qeyd etmək vacibdir ki, karikatura konkret bir şəxsə deyil, ümumilikdə ABŞ hərbi-siyasi strategiyasına yönəlmiş simvolik tənqid idi.
Yefimovun yaradıcılığı əsasən beynəlxalq münasibətlərdə müdaxiləçilik, rejim dəyişiklikləri və hərbi ekspansiya kimi mövzulara satirik münasibət üzərində qurulmuşdu. Bu baxımdan, onun əsərləri müəyyən tarixi dövrlərin ideoloji kontekstini əks etdirsə də, müasir hadisələrlə paralellər aparılması daha çox simvolik və publisistik xarakter daşıyır.
Beləliklə, tarix dəyişən adlara baxmayaraq, böyük güclərin maraqlar toqquşmasının davam etdiyini göstərir; Yefimovun satirası isə bu proseslərə dair illər əvvəl verilmiş vizual xəbərdarlıq kimi yenidən müzakirə olunur.
