Ağ Ev ABŞ-ın İranla hərbi əməliyyatlara xərclədiyi məbləği açıqlayıb.
MSNews.az xəbər verir ki, Ağ Evin İnzibati-büdcə idarəsinin rəhbəri Rassel Vout Konqresin Nümayəndələr Palatasının Təxsisatlar Komitəsində çıxışı zamanı bu barədə danışıb.
TASS-ın məlumatına görə, Vout ABŞ-ın İranla hərbi əməliyyatlara ümumilikdə təxminən 30 milyard dollar xərclədiyini bildirib.
“Biz təxminən 30 milyard dollar xərcləmişik”, – Vout komitə iclasında deyib.
Onun sözlərinə görə, bu rəqəm ABŞ müdafiə qurumlarının təqdim etdiyi məlumatlar əsasında formalaşıb. Lakin ABŞ daxilində müharibənin real maliyyə yükü ilə bağlı mübahisələr davam edir.
Bundan bir qədər əvvəl Tramp administrasiyası Konqresdən əlavə 87,6 milyard dollar maliyyə ayrılmasını istəmişdi. “Associated Press” yazır ki, bu vəsaitin böyük hissəsi İranla müharibə xərclərinin, xüsusilə də Pentaqonun əməliyyat xərclərinin kompensasiyasına yönəldilməlidir.
“Reuters”in məlumatına görə, paketdə təxminən 67,15 milyard dollar birbaşa hərbi əməliyyatlara, şəxsi heyət təminatına, silah ehtiyatlarının bərpasına və məxfi proqramlara ayrılmalıdır.
“Axios” isə qeyd edir ki, tələb olunan əlavə vəsaitin 21 milyard dolları sursat ehtiyatlarının bərpası və müdafiə sənayesinə dəstək, 17,3 milyard dolları əməliyyat xərcləri, 12,1 milyard dolları isə məxfi proqramlar üçün nəzərdə tutulub.
Mübahisəli məqam ondan ibarətdir ki, Ağ Evin açıqladığı 30 milyard dollarlıq rəqəm müharibənin bütün iqtisadi təsirlərini əhatə etmir. Bu rəqəm əsasən hərbi əməliyyatların birbaşa xərcləri kimi təqdim olunur.
Müstəqil hesablamalar isə daha yüksək məbləğlər göstərir. “Iran War Cost Tracker” portalının məlumatına görə, İran müharibəsi ABŞ vergi ödəyicilərinə 108 gün ərzində təxminən 113,3 milyard dollara başa gəlib. Sayt bildirir ki, hesablama Pentaqonun Konqresə təqdim etdiyi məlumatlar, istifadə olunan silahlar, aviasiya və donanma əməliyyatları, sursat xərcləri və digər açıq mənbələr əsasında aparılıb.
Bundan başqa, CSIS daha əvvəl dərc etdiyi qiymətləndirmələrdə müharibənin ilk günlərində xərclərin çox sürətlə artdığını bildirmişdi. Analitik mərkəz qeyd edirdi ki, ümumi xərc istifadə olunan sursat növlərindən, aviasiya əməliyyatlarının intensivliyindən və hərbi itkilərdən ciddi şəkildə asılıdır.
“Air & Space Forces Magazine” yazır ki, Pentaqonun “Operation Epic Fury” üzrə ilkin qiymətləndirməsi 29 milyard dollar idi. Lakin bəzi müdafiə ekspertləri bu rəqəmin bütün xərcləri əhatə etmədiyini və müharibənin real dəyərinin daha yüksək ola biləcəyini bildirirlər.
Müharibə xərcləri ABŞ Konqresində ciddi siyasi mübahisə yaradıb. Demokratlar və bəzi respublikaçılar administrasiyanın İranla hərbi əməliyyatlara dair Konqresdən ayrıca icazə almamasını tənqid edir, əlavə maliyyə paketinin isə müharibənin real dəyərini gizlədə biləcəyini bildirirlər.
“The Guardian” yazır ki, əlavə maliyyə paketi yalnız hərbi xərcləri deyil, həmçinin fermerlərə dəstək, Ebola ilə mübarizə və bir sıra infrastruktur layihələrini də əhatə edir. Bu isə tənqidçilərin fikrincə, paketin siyasi baxımdan daha asan qəbul etdirilməsi üçün istifadə olunan taktika ola bilər.
Ağ Ev isə əlavə maliyyənin zəruri olduğunu bildirir. Administrasiya hesab edir ki, Pentaqonun silah ehtiyatlarının bərpası, əməliyyat xərclərinin qarşılanması və ABŞ-ın müdafiə imkanlarının qorunması üçün Konqresin bu vəsaiti təsdiqləməsi vacibdir.
Beləliklə, Ağ Ev İranla müharibənin birbaşa hərbi xərcini təxminən 30 milyard dollar göstərsə də, müstəqil hesablamalar və əlavə maliyyə tələbi ABŞ üçün real maliyyə yükünün bundan daha yüksək ola biləcəyini göstərir.
