“Google”-un yeni təqdim etdiyi inqilabi kvant çipi elmi ictimaiyyətdə böyük rezonans yaradıb.
Mütəxəssislərin sözlərinə görə, bu çip yalnız ən mürəkkəb riyazi məsələləri saniyələr içində həll etməklə kifayətlənmir, həm də “paralel reallıqlarla qarşılıqlı təsir” ehtimalını gündəmə gətirəcək qədər qeyri-adi kvant effektləri nümayiş etdirib.
Kvant kompüterlərinin iş prinsipi superpozisiya və dolaşıqlıq kimi xüsusiyyətlərə əsaslanır. Bu xüsusiyyətlər hissəciklərin eyni anda bir neçə vəziyyətdə mövcud olmasına və cihazın çoxsaylı ehtimalları paralel şəkildə hesablamasına imkan verir. Google-un yeni çipi isə bu imkanları maksimum həddə çatdırıb: o, klassik superkompüterlərin min illərlə vaxt aparacağı hesablamaları saniyələr ərzində yerinə yetirib.
Bəzi fiziklər iddia edir ki, çipin qeyri-adi performansı “çoxlu kainatlar” nəzəriyyəsinə uyğun ola bilər və kvant proseslərinin bu paralel reallıqlardan informasiya daşıdığı ehtimalını gücləndirir. Bu iddialar hələ ki, rəsmi olaraq sübut edilməsə də, mövzu ətrafında geniş akademik müzakirələr gedir.
Ekspertlər bildirirlər ki, bu inkişaf təkcə hesablama texnologiyalarının sürətini artırmaqla kifayətlənməyəcək, həm də fizika elminin əsaslarını yenidən nəzərdən keçirməyə səbəb ola bilər. Mümkün paralel kainatlar anlayışı fəlsəfi suallar doğurur və reallığın çoxqatlı struktura malik ola biləcəyini göstərir.
“Google”-un kvant çipinin potensial tətbiq sahələri də həyəcan doğurur — kosmosun sirlərinin açılması, tibb sahəsində yeni kəşflər, süni intellektin inkişafı və hətta nəzəri olaraq alternativ reallıqlara dair məlumatların öyrənilməsi kimi sahələrdə böyük sıçrayış mümkün sayıla bilər.
Hazırda “Google” tərəfi “paralel kainat” iddiaları ilə bağlı rəsmi şərh verməsə də, ekspertlər bunu kvant texnologiyalarının insanlığı tamamilə yeni elm mərhələsinə yaxınlaşdırması kimi qiymətləndirirlər.
