Avropa Komissiyası Rusiyanın Avropa İttifaqında dondurulmuş təxminən 200 milyard avroluq dövlət aktivlərindən Ukraynaya maliyyə yardımı göstərmək üçün istifadə olunmasını nəzərdə tutan yeni mexanizm üzərində işləyir. Brüssel bunun üçün xüsusi maliyyə təsisatının yaradılması imkanını araşdırır.
MSNews.az xəbər verir ki, “El País” nəşrinin məlumatına görə, yeni təşəbbüs əsasən Belçikanın “Euroclear” maliyyə qurumunda saxlanılan Rusiya aktivlərinin xüsusi hüquqi struktura ötürülməsini və həmin vəsaitlərdən Ukraynaya veriləcək kreditlərin təminatı kimi istifadə olunmasını nəzərdə tutur.
Təklifin əsas məqsədi Rusiyanın aktivləri üzərində birbaşa müsadirə qərarı qəbul etmədən Kiyevə əlavə maliyyə vəsaiti ayırmaqdır. Planlaşdırılan mexanizm çərçivəsində aktivlərlə bağlı hüquqi və maliyyə risklərinin ayrıca strukturda cəmlənməsi nəzərdən keçirilir.
Müzakirələrdən məlumatlı rəsmilərdən biri bu qurumu problemli aktivlərin toplandığı “pis aktivlər bankı” ilə müqayisə edib. Belə bir model mümkün məhkəmə iddialarının və maliyyə öhdəliklərinin idarə edilməsini asanlaşdırmaq məqsədi daşıyır.
Lakin təşəbbüs Avropa İttifaqı daxilində fikir ayrılıqlarına səbəb olub. Belçika hökuməti Rusiyanın mümkün məhkəmə iddiaları və cavab tədbirləri ilə bağlı məsuliyyəti təkbaşına üzərinə götürmək istəmir. Brüssel isə həmin risklərin Aİ ölkələri arasında bölüşdürülməsi yollarını araşdırır.
Belçika ilə yanaşı, Macarıstan və Slovakiyanın mövqeyi də razılaşmanın əldə olunmasını çətinləşdirən amillər sırasındadır. Yeni mexanizmin tətbiqi barədə yekun qərar hələ qəbul edilməyib.
Avropa Komissiyasının rəsmi məlumatına əsasən, Aİ artıq 2026–2027-ci illər üçün Ukraynaya 90 milyard avroluq kredit proqramını təsdiqləyib. Bu vəsaitin 60 milyard avrosu müdafiə ehtiyaclarına, 30 milyard avrosu isə dövlət büdcəsinin dəstəklənməsinə ayrılıb. Aİ Rusiyanın dondurulmuş aktivlərindən gələcəkdə kreditlərin ödənilməsi üçün istifadə etmək hüququnu da özündə saxlayır.
Yeni təşəbbüs isə mövcud maliyyələşdirmə proqramından fərqli olaraq, dondurulmuş aktivlərin kredit təminatı kimi istifadəsi məsələsini yenidən gündəmə gətirir.
Bununla yanaşı, belə qərarların Avropa maliyyə bazarlarına mümkün təsiri də müzakirə olunur. Hüquqi mübahisələr, investor etimadı və dövlət istiqrazlarının gəlirliliyinin yüksəlməsi potensial risklər kimi qiymətləndirilir. Lakin bu addımın faiz dərəcələrini mütləq artıracağı və ya Aİ-yə aktivlərin dəyərindən daha çox zərər vuracağı barədə qəti nəticə yoxdur.
Hazırda Avropa Komissiyası üzv dövlətlərin razılığını təmin edəcək hüquqi və maliyyə modelini müəyyənləşdirməyə çalışır. Təklifin gələcək Aİ sammitində müzakirəyə çıxarılması gözlənilir.
