Malayziya hakimiyyəti ölkədə saxlanılan 5 min Myanma vətəndaşının mərhələli şəkildə geri qaytarılması proqramına başlayıb. İlk mərhələdə 1 476 nəfər Myanmaya göndərilib. Kuala-Lumpur prosesi “könüllü repatriasiya” adlandırsa da, BMT və insan hüquqları təşkilatları müharibənin davam etdiyi Myanmaya geri göndərilən şəxslərin təhlükəsizliyi ilə bağlı ciddi narahatlıq ifadə edirlər.
MSNews.az xəbər verir ki, sentyabrın 29-da ilk qrup polis müşayiəti ilə avtobuslarla Malayziyanın Perak ştatındakı Lumut hərbi-dəniz bazasına aparılıb. Daha sonra 1 476 nəfər Myanma Hərbi Dəniz Qüvvələrinin iki hərbi gəmisi və bir hospital gəmisi ilə ölkəyə yola salınıb. Gəmilər oktyabrın 4-də Yanqon yaxınlığındakı Thanlyin hərbi-dəniz bazasına çatıb.
Bu, ümumilikdə 5 min nəfərin geri qaytarılmasını nəzərdə tutan proqramın ilk mərhələsidir. Malayziya hökumətinin məlumatına görə, ikinci mərhələdə daha 3 524 nəfərin repatriasiyası təsdiqlənib və hazırda Myanma tərəfinin tarix müəyyən etməsi gözlənilir.
Malayziyanın Baş naziri Ənvər İbrahim hökumətin mövqeyini müdafiə edərək prosesin könüllü və mərhələli həyata keçirildiyini bildirib. Daxili İşlər Nazirliyi də geri göndərilən şəxslərin razılığının alındığını bəyan edir.
Lakin BMT-nin Qaçqınlar üzrə Ali Komissarlığı (UNHCR) bu mövqeyə şübhə ilə yanaşır. Qurumun repatriasiya prosesinə və Malayziyadakı immiqrasiya mərkəzlərinə çıxışının məhdud olması səbəbindən geri qayıdışın həqiqətən könüllü olub-olmadığını müstəqil şəkildə yoxlamaq mümkün olmayıb. BMT həmçinin Myanmada davam edən silahlı münaqişə şəraitində bəzi şəxslərin təqib və məcburi hərbi xidmət riski ilə üzləşə biləcəyini bildirir.
Burada mühüm məqam rohincalıların statusudur. Ənvər İbrahim iyulda Myanmanın 5 min rohincalını geri qəbul etməyə razılaşdığını açıqlamışdı və Malayziya Daxili İşlər Nazirliyi rohincalıların müəyyənləşdirilməsi və yoxlanılması prosesinə başlamışdı.
Ancaq sentyabrın 29-da göndərilən 1 476 nəfərlik ilk qrupun etnik tərkibi açıqlanmayıb. Reuters, AP və AFP-nin məlumatlarında onların arasında rohincalıların olub-olmadığının dəqiq bilinmədiyi vurğulanır. Buna görə ilk qrupun hamısını “1 500 rohincalı müsəlman” kimi təqdim etmək hazırkı məlumatlarla təsdiqlənmir.
Malayziyada BMT qeydiyyatında 215 mindən çox qaçqın və sığınacaq axtaran şəxs yaşayır və onların təxminən 126 mini rohincalıdır. Ölkə 1951-ci il Qaçqınların Statusu haqqında Konvensiyanın iştirakçısı deyil və qaçqınlara ayrıca hüquqi status vermir.
