İranla müharibənin uzanması fonunda ABŞ Dövlət Departamenti Yaxın Şərqdəki bir sıra diplomatik nümayəndəliklərin uzun müddət az sayda əməkdaşla fəaliyyət göstərməsi üçün ehtiyat planlarının hazırlanmasını istəyib. Normal iş rejiminin yaxın vaxtlarda bərpa olunacağına dair gözləntilər zəifləyib.
MSNews.az xəbər verir ki, “CNN” mənbələrə istinadən hazırda “məcburi çıxış” rejimində olan səfirliklərə daha uzunmüddətli “məhdud fəaliyyət” rejiminə keçid planları hazırlamaq tapşırıldığını bildirib. Bu rejim diplomatik nümayəndəlikdə fəaliyyətini davam etdirə biləcək əməkdaşların sayına konkret məhdudiyyət qoyulmasını nəzərdə tutur.
Dövlət Departamentinin qaydalarına əsasən, əməkdaşların məcburi çıxışı rejimi maksimum 180 gün davam edə bilər. Bu müddətdən sonra nümayəndəlik ya normal fəaliyyətə qayıtmalı, ya da məhdud heyətlə işləmək üçün yeni rejimə keçməlidir. Hazırda belə planların yekun təsdiqlənmədiyi və onların bütün səfirliklərə şamil olunub-olunmayacağının müəyyənləşmədiyi bildirilir.
Eyni zamanda, regiondan təhlükəsizlik səbəbindən çıxarılmış diplomatlara ezamiyyətlərini nəzərdə tutulandan əvvəl başa vurmaq və başqa vəzifəyə keçmək imkanı daha çox təklif olunur. “CNN” bunu Dövlət Departamentinin yaxın gələcəkdə səfirliklərdə əvvəlki sayda əməkdaş saxlamağın mümkün olmayacağını nəzərə aldığının göstəricisi kimi qiymətləndirir.
ABŞ fevralın sonunda İranla müharibənin başlamasından sonra Yaxın Şərqdəki diplomatik nümayəndəliklərdən qeyri-vacib əməkdaşları və onların ailələrini çıxarmağa başlayıb. “Associated Press” mart ayında artıq 10 ABŞ səfirliyi və konsulluğunun azaldılmış heyətlə fəaliyyət göstərdiyini yazırdı. Bu, 2003-cü ildə İraq müharibəsinin başlanmasından bəri regionda ABŞ diplomatik mövcudluğunun ən böyük azalmalarından biri olub.
Hazırda Bəhreyn, İordaniya, Qətər, Səudiyyə Ərəbistanı, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri və Küveytdəki nümayəndəliklər də müxtəlif səviyyələrdə azaldılmış heyətlə işləyirlər. Küveytdəki ABŞ səfirliyi mart ayında fəaliyyətini tam dayandırmış, iyunun sonunda ABŞ vətəndaşlarına fövqəladə xidmətləri qismən bərpa etmişdi.
Uzunmüddətli heyət azalmasının ABŞ-nin regiondakı fəaliyyətinə təsiri ilə bağlı mübahisələr də yaranıb. Keçmiş yüksəkvəzifəli diplomat Con Bass bildirib ki, məhdud fəaliyyət rejimi aylarla, hətta bəzi hallarda illərlə davam edə və ABŞ vətəndaşlarına konsulluq yardımı göstərmək, eləcə də Vaşinqtonun regional diplomatik prioritetlərini həyata keçirmək imkanlarını zəiflədə bilər. Bu, Bassın qiymətləndirməsidir və Dövlət Departamentinin açıqladığı rəsmi müddət deyil.
Dövlət Departamenti isə azaldılmış diplomatik mövcudluğun artıq ABŞ-nin Yaxın Şərq ölkələri ilə əlaqələrini zəiflətdiyi fikri ilə razılaşmır. Qurum bildirib ki, hər bir nümayəndəlik üzrə təhlükəsizlik və əməkdaş sayı daim ayrıca qiymətləndirilir və qərarlarda personalın təhlükəsizliyi əsas götürülür.
