Tut yarpağı çayı ilə bağlı sosial şəbəkələrdə və bəzi saytlarda yayılan sağlamlıq iddiaları yenidən müzakirələrə səbəb olub.
MSNews.az xəbər verir ki, paylaşımlarda tut yarpağının şəkər xəstəliyinə, ödemə, qızdırmaya, bronxitə, qaraciyərə və dəri problemlərinə faydalı olduğu iddia edilir. Lakin mütəxəssislər bu cür məlumatların müalicə tövsiyəsi kimi qəbul edilməməli olduğunu bildirirlər.
Elmi araşdırmalara görə, ağ tut yarpağında “1-deoxynojirimycin” adlı maddə var. “Journal of Diabetes Investigation”da dərc edilən araşdırmada bu maddə ilə zənginləşdirilmiş tut yarpağı ekstraktının yeməkdən sonra qan şəkərinin yüksəlməsini azaltmağa kömək edə biləcəyi göstərilib.
Bununla belə, bu nəticə tut yarpağının diabeti müalicə etdiyi anlamına gəlmir. ABŞ Milli Tamamlayıcı və İnteqrativ Sağlamlıq Mərkəzi xəbərdarlıq edir ki, ağ tut yarpağı diabet dərmanları ilə birlikdə qəbul edilərsə, qan şəkərinin həddindən artıq düşməsi riski yarana bilər.
Bu səbəbdən şəkər xəstəliyi olan şəxslərin həkimlə məsləhətləşmədən tut yarpağı çayı və ya ekstraktından müalicə məqsədilə istifadə etməsi təhlükəli ola bilər. Xüsusilə insulin, metformin və ya digər şəkərsalıcı dərman qəbul edənlər daha diqqətli olmalıdırlar.
Tut yarpağının tərkibində kalsium və dəmir olduğu elmi mənbələrdə qeyd olunur. “PubMed”də dərc edilən araşdırmaya görə, qurudulmuş tut yarpağı tozunda kalsium və dəmir miqdarı yüksək ola bilər. Lakin sosial şəbəkələrdə yayılan “süddən 25 dəfə çox kalsium”, “ispanaqdan 15 dəfə çox dəmir” kimi iddialar tut yarpağı üçün etibarlı mənbələrdə dəqiq şəkildə təsdiqlənmir.
Bəzi mənbələrdə oxşar müqayisələrin daha çox morinqa bitkisi ilə bağlı işlədildiyi görünür. Buna görə həmin rəqəmlərin tut yarpağına aid edilməsi yanıltıcı ola bilər.
Tut yarpağı çayının qızdırmanı salması, bronxit, ekzema, qaraciyər problemləri və ürək xəstəliklərinin qarşısını alması kimi iddialar isə geniş və keyfiyyətli klinik tədqiqatlarla tam sübut olunmayıb. Bu səbəbdən bu cür hallarda bitki çayları həkim müalicəsini əvəz etməməlidir.
“WebMD” də qeyd edir ki, ağ tut yarpağı qan şəkərinə təsir edə bilər və diabet dərmanları ilə birlikdə istifadə zamanı ehtiyatlı olmaq lazımdır. Əks halda hipoglisemiya, yəni qan şəkərinin təhlükəli dərəcədə aşağı düşməsi riski yarana bilər.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, tut yarpağı ənənəvi tibbdə istifadə edilən bitkilərdən biridir və bəzi faydalı komponentlərə malik ola bilər. Amma onu “möcüzəvi müalicə vasitəsi” kimi təqdim etmək doğru deyil.
Həkimlər xroniki xəstəliyi olan, hamilə, süd verən, mütəmadi dərman qəbul edən və şəkər xəstəliyindən əziyyət çəkən şəxslərə bu cür bitki çaylarından istifadə etməzdən əvvəl mütləq mütəxəssislə məsləhətləşməyi tövsiyə edirlər.
