Rusiya Ali Məhkəməsi aprelin 9-da Nobel Sülh Mükafatı laureatı olan hüquq müdafiə qrupu “Memorial”ı “ekstremist hərəkat” kimi tanıyıb və onun ölkə daxilində fəaliyyətini qadağan edib.
“Reuters”-in məlumatına görə, bu qərar təşkilatın Rusiyadakı qalan fəaliyyətini faktiki olaraq cinayət məsuliyyəti riski altına salır.
Məhkəmə qərarı Rusiya Ədliyyə Nazirliyinin iddiası əsasında qəbul olunub. Nəşr yazır ki, proses qapalı keçirilib və “Memorial” tərəfi bu qərarı Kreml tərəfindən vətəndaş cəmiyyətinə qarşı təzyiqlərin yeni mərhələsi kimi qiymətləndirib. Təşkilatın bəyanatında həmçinin bildirilir ki, “ekstremist” elan olunan “beynəlxalq ictimai hərəkat Memorial” adlı strukturun özü mövcud deyil və bu formulə qəsdən qeyri-müəyyən saxlanılıb.
Qərarın ən ciddi nəticələrindən biri odur ki, artıq “Memorial”la bağlı fəaliyyət, dəstək, ianə, materialların paylaşılması və simvolların istifadəsi Rusiyada hüquqi təqibə səbəb ola bilər.
“Memorial” Sovet repressiyalarının qurbanlarını sənədləşdirən, siyasi məhbusları müdafiə edən və ifadə azadlığı məsələlərində illərdir fəaliyyət göstərən Rusiyanın ən tanınmış hüquq müdafiə strukturlarından biridir. Təşkilat 2022-ci ildə Nobel Sülh Mükafatına layiq görülmüşdü. 2021-ci ildə onun hüquqi şəxsləri artıq bağlanmışdı, indiki qərar isə qalan fəaliyyət sahələrini də kriminal müstəviyə keçirir.
Qərar beynəlxalq səviyyədə də sərt reaksiya doğurub. Norveç Nobel Komitəsi və insan haqları təşkilatları bu addımı Rusiyada dissidentlərə və müstəqil vətəndaş cəmiyyətinə qarşı repressiyanın daha da dərinləşməsi kimi qiymətləndiriblər. BMT ekspertləri də eyni gün Rusiya hakimiyyətini terror və ekstremizm qanunlarından vətəndaş cəmiyyətini susdurmaq üçün sui-istifadə etməkdə ittiham edib.
