ABŞ prezidenti Donald Tramp İranla mümkün razılaşma və müharibənin gedişi ilə bağlı bir-birini tamamlayan, eyni zamanda sərt tonlu açıqlamalar verib.
O bildirib ki, ABŞ ilə İran arasında aparılan təmaslarda “əsas razılaşma nöqtələri” formalaşıb və bu səbəbdən Vaşinqton İranın enerji infrastrukturuna planlaşdırılan bəzi zərbələri beş gün müddətinə təxirə salıb. Trampın sözlərinə görə, bu müddət danışıqların nəticə verib-verməyəcəyini göstərməlidir.
“Reuters”, “AP” və digər mənbələrin məlumatına görə, Tramp İranla aparılan təmasları “çox yaxşı və məhsuldar” adlandırıb. O, danışıqlarda nümayəndəsi Stiv Uitkoff və müşaviri Cared Kuşnerin iştirak etdiyini deyib. Tramp həmçinin razılaşmanın əsas şərtinin İranın nüvə silahına sahib olmaması olduğunu vurğulayıb və uranın zənginləşdirilməsinin tam dayandırılmalı olduğunu bildirib.
ABŞ prezidentinin ən sərt mesajı isə hərbi eskalasiya ilə bağlı olub. O bildirib ki, razılaşma baş tutmasa, Vaşinqton hücumları davam etdirəcək. Tramp diplomatik həll alınmasa, hərbi zərbələrin yenidən başlayacağını açıq şəkildə bildirib.
İran tərəfi isə tam əks mövqe sərgiləyir. İran parlamentinin sədri Məhəmməd Baqer Qalibaf və digər rəsmi şəxslər ABŞ-la heç bir birbaşa və ya dolayı danışıq aparılmadığını bildiriblər. Tehran Trampın bu bəyanatlarını həm psixoloji təsir yaratmaq, həm də enerji bazarlarına təsir göstərmək cəhdi kimi təqdim edir. Bu ziddiyyət fonunda danışıqlar prosesinin real məzmunu və hansı kanallarla getdiyi hələ də qeyri-müəyyən olaraq qalır.
Trampın bəyanatları bazarlara da dərhal təsir edib. ABŞ-ın enerji obyektlərinə zərbələri müvəqqəti təxirə salması xəbəri fonunda neft qiymətləri aşağı düşüb, fond bazarlarında isə müsbət reaksiya müşahidə olunub. Bu da göstərir ki, Yaxın Şərqdə hərbi ritorika ilə diplomatik siqnalların paralel verilməsi artıq təkcə siyasi deyil, həm də iqtisadi nəticələr doğurur.
Hazırkı mərhələdə ən düzgün nəticə budur: Tramp İranla razılaşmanın real olduğunu deyir, beş günlük pəncərə açıb və diplomatiya alınmasa hərbi zərbələrin davam edəcəyini açıq mesaj kimi verir. Amma Tehran bu danışıq iddiasını rədd etdiyi üçün proses hələ də tam təsdiqlənmiş saziş mərhələsində deyil.
