Dünyanın ən böyük layihəsi planetimizi yavaşlada bilər: Yüzyılın layihəsində qorxunc risk

Çin Tibet Platosunda inşa ediləcək Medoq meqa hidroenergetik konstruksiyası, planetin fırlanma sürətini dəyişdirə və regional su təhlükəsizliyini risk altına sala bilər.

32

Çin, Tibet Platosunda Yarlunq Tsanqpo çayı üzərində dünyanın ən böyük hidroelektrik stansiyasını inşa etməyə hazırlaşır. Layihə, mövcud Üç Boğaz Hidroenergetik Konstruksiyası rekordunu üç dəfə aşacaq və 1,2 trilyon yuan dəyərində qiymətləndirilir. Çin Baş naziri Li Keqianq layihəni “yüz ilin layihəsi” adlandırıb və qlobal enerji təchizatında dönüş yaradacağını bildirib.

NASA-nın hesablamalarına görə, Üç Boğaz Hidroenergetik Konstruksiyası planetin fırlanma sürətini mikrosaniyələr səviyyəsində yavaşladığı kimi, Medoq meqa hidroenergetik konstruksiyası daha böyük su kütləsi ilə bu təsiri ölçülə biləcək səviyyəyə çıxara bilər. Belə ki, suyun çəkisi və mərkəzdən uzaqlığı dünyanın fırlanma miqyasını dəyişdirə və günün uzunluğunu artıra bilər.

Medoq hidroelektrik stansiyası, Yarlunq Tsanqpo çayının 50 km-də 2000 metr yüksəklik itkisi olan bir kanyonda inşa olunur. Beş fərqli stansiyadan ibarət sistem, ildə 300 milyard kVt/saat enerji istehsal edəcək ki, bu da Böyük Britaniyanın illik elektrik istehlakına bərabərdir. Layihə, milyonlarla ev və məlumat mərkəzinin enerji ehtiyacını qarşılamağı hədəfləyir.

Lakin layihə həm də regional gərginlik yaradır. Tibetdən Hindistana axan çayın üzərindəki nəzarət, aşağı axın ölkələrində su təhlükəsizliyi və quraqlıq riskini artırır. Eyni zamanda, ətraf mühit qrupları bölgənin yüksək zəlzələ riskinə malik olduğunu və su rezervuarlarının sismik hərəkətliliyi artıracağını bildirir. Pekin rəhbərliyi isə layihənin təmiz enerji məqsədləri üçün vacib olduğunu və bütün təhlükəsizlik tədbirlərinin görüldüyünü vurğulayır.

Mart 2026
BE ÇA Ç CA C Ş B
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031  
24 mart 2026