Fransız İnqilabı dövründə müşahidə məqsədilə istifadə olunan hava balonları indi müasir döyüş doktrinalarında süni intellektlə təchiz edilmiş və silah daşıya bilən ucuz, lakin təhlükəli strateji vasitələrə çevrilir.
“Wall Street Journal”-ın son araşdırmasına görə, yeni nəsil balonlar yalnız müşahidə deyil, həm də düşmən arxasına nüfuz edərək bombalar daşımaq və radar sistemlərindən gizlənmək qabiliyyətinə malikdir. Bu xüsusiyyət onları “oyuncaq” kimi görünmədən çox daha təhlükəli “ölüm maşinələrinə” çevirir.
Niyə balonlar seçilir?
Ekspertlər aşağıdakı üstünlükləri göstərirlər:
-
Aşağı xərc: Dron və ballistik raketlərə nisbətən daha ucuz istehsal və tətbiq olunur.
-
Radar görünməzliyi: Yüksək irtifa və az metal hissəcikləri sayəsində ənənəvi radar sistemləri tərəfindən aşkarlanması çətindir.
-
Fərqli payload imkanları: Balonlar yüngül silahlar və izləmə cihazları daşıyaraq düşmən mövqelərini izləmək üçün istifadə edilə bilər.
Ukrayna nümunəsi
Dörd illik Rusiya–Ukrayna müharibəsində resurs çatışmazlığı səbəbindən Ukrayna tərəfi bu balonları yalnız müşahidə üçün deyil, həm də Rusiyanın içərilərindəki infrastruktur obyektlərini hədəfə almaq üçün istifadə etdiyini bildirib. Bu yanaşmanın məqsədi rəqib iqtisadiyyatını zəiflədərək danışıqlarda üstünlük əldə etməkdir.
Texnologiyanın inkişafı
Balonlar əvvəllər sadəcə küləklə hərəkət edərkən, indi süni intellekt vasitəsilə atmosferin müxtəlif qatlarındakı külək axınlarını analiz edərək öz marşrutlarını müəyyən edə bilirlər. Bu isə onları təkcə müşahidə məqsədli deyil, hərbi əməliyyatlarda da effektiv vasitə halına gətirir.
Qlobal mənzərə
ABŞ və Avropa ölkələri Sakit okeanında daha geniş miqyaslı testlər apararkən, Rusiya və Şimali Koreya kimi bəzi dövlətlərin də bu texnologiyanı hərbi istifadə üçün tətbiq etdiyi bildirilir. Beləliklə, uşaqların oyuncaq balonlarla əlaqələndirdiyi bu aparatlar indi dünya hərbi arenasında mühüm rol oynayır.
