Geosiyasi və iqtisadi qeyri-müəyyənliklərin artması fonunda investorların təhlükəsiz aktivlərə yönəlməsi qızıl bazarında tarixi yüksəlişə səbəb olub. Yanvarın 29-da qızılın bir unsiyası rekord həddə – 5 600 dollara yaxın səviyyəyə çatıb, gümüş isə 120 dollar həddini sınağa çəkib.
Spot bazarda qızılın qiyməti gün ərzində 2,6% bahalaşaraq 5 538,69 dollara yüksəlib. Daha əvvəl isə qiymət 5 591,61 dollarla tarixi maksimumunu yeniləyib. Beləliklə, qızıl bu ilin əvvəlindən bəri artıq 27%-dən çox dəyər qazanıb. Qeyd edək ki, 2025-ci ildə qızılın qiyməti 64% artmışdı.
Analitiklər yüksəlişi bir neçə amillə əlaqələndirirlər. “Marex” şirkətinin analitiki Edvard Meyrin sözlərinə görə, ABŞ-ın artan dövlət borcu və qlobal ticarət sisteminin regional bloklara parçalanması ilə bağlı narahatlıqlar investorları qızıla yönəldir. Onun fikrincə, qızıl artıq təkcə böhran və ya inflyasiyadan qorunma vasitəsi deyil, etibarlı dəyər saxlayıcısı kimi qəbul olunur.
OCBC analitikləri isə bildirirlər ki, qızıl getdikcə daha çox neytral və etibarlı aktiv kimi görülür və müxtəlif makroiqtisadi ssenarilərdə portfellər üçün mühüm diversifikasiya imkanı yaradır.
Yanvar ayı ərzində qızılın qiyməti təxminən 1 000 dollar artıb. IG şirkətinin bazar analitiki Toni Sikamor hesab edir ki, yüksəlişin sürətli xarakteri qısamüddətli korreksiya riskini artırsa da, 2026-cı il ərzində əsas fundamental faktorlar qızılı dəstəkləməyə davam edəcək və mümkün ucuzlaşmalar alış fürsəti yarada bilər.
Qızıl bazarına təsir edən əsas amillərdən biri də geosiyasi gərginlikdir. ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranı nüvə silahı ilə bağlı danışıqlara çağıraraq mümkün gələcək hücumların əvvəlkilərdən daha ağır olacağı barədə xəbərdarlıq edib. Tehran isə cavab olaraq ABŞ, İsrail və onların müttəfiqlərinə qarşı zərbə təhdidi səsləndirib.
Eyni zamanda, ABŞ Federal Ehtiyat Sistemi uçot dərəcəsini dəyişməyərək sabit saxlayıb. FED sədri Cerom Pauell bildirib ki, inflyasiya hələ də mərkəzi bankın 2%-lik hədəfindən yüksəkdir. Bu qərar da qızıla olan tələbi gücləndirib.
Digər qiymətli metallarda da artım müşahidə olunub. Spot gümüş 0,6% bahalaşaraq 117,30 dollara yüksəlib və gün ərzində 119,34 dollarla tarixi rekordunu yeniləyib. İlin əvvəlindən bəri gümüşün qiyməti 60%-dən çox artıb. Analitiklər bunu qızıla alternativ axtaran investor tələbi və bazarda fiziki ehtiyatların azalması ilə izah edirlər.
Platin 1,6% artaraq 2 739,48 dollara yüksəlib, palladium isə 1,3% ucuzlaşaraq 2 047 dollar səviyyəsinə düşüb.
