Antarktida buzlarının altında gizli dünya aşkar olundu

Alimlər Antarktida buz təbəqəsinin altında qədim çay yataqları, dağlar və dərələri əhatə edən son dərəcə kompleks bir topoqrafiyanı ilk dəfə ətraflı şəkildə xəritələşdiriblər. Bu kəşf qlobal istiliyin buzlaqlara təsirini anlamağa kömək edəcək.

55

Alimlər Antarktida buzlarının altında son dərəcə mürəkkəb və müxtəlif formalaşmış bir səth tapdıqlarını açıqlayıblar. Antarktidanı təxminən 14 milyon kvadrat kilometr ərazidə örtən qalın buz qatının altında göllər, dağ silsilələri, dərələr və qədim çay yataqları kimi topoqrafik strukturların olduğu müəyyən edilib.

Bu yeni məlumatlar ən detallı buz altı xəritələrdən biri ilə ortaya qoyulub və bu sahə uzun müddət Günəş sistemində ən az bilinən səthlərdən biri hesab olunurdu, çünki buzla örtülü bölgələrdə birbaşa araşdırma aparmaq çox çətin idi.

Alimlər yüksək qətnaməli süni peyk görüntülərini buz qalınlığını ölçən datalar və buz sütununun altındakı qayalıq sahələrin hərəkətini izah edən fiziki modellərlə birləşdirərək bu landşaftı xəritələşdiriblər. Xəritədə buz qatının 2–30 kilometr dərinliyində uzanan qədim çay yataqları və yüzlərlə kilometrlik vadilər qeydə alınıb və bu cür formalaşmalar buzlar yaranmadan əvvəl mövcud olmuş antik landşaftın izləri kimi şərh edilir.

Layihənin aparıcı müəllifi Qrenobl Alp Universitetindən Dr. Helen Okenden bildirib ki, tədqiqat qrupu buz altı səthdə daha əvvəl məlum olmayan çox sayda təpə və qayalıqların mövcudluğunu müəyyən edib və bəzi dağlıq ərazilər indi ilk dəfə bu qədər dəqiq görünür. Alimlər buzun altındakı bu geniş geoloji strukturların Antarktida buz qatının necə hərəkət etdiyini anlamaqda və qlobal istiliyin bu nəhəng buz təbəqələrinə təsirini proqnozlaşdırmaq üçün kritik əhəmiyyət daşıdığını vurğulayırlar.